Γραφειοκρατίας ανάγνωσμα..
Ενα χθεσινό tweet του Νίκου Παπαχρήστου (@ehealthgr) είναι η αφορμή για το άρθρο αυτό:
“Απανθρωπιά (ταλαιπωρία) χωρίς τέλος για 20χρονο http://ow.ly/2LQ8b #opnhealth”
και αναφέρεται στην ατελείωτη γραφειοκρατία προκειμένου ο ασφαλισμένος να αποκτήσει το είδος πρόσθετης περίθαλψης που έχει ανάγκη. Επειδή δεν είναι γνωστή η διαδικασία για είδη πρόσθετης περίθαλψης στο ΙΚΑ, που απαιτεί γερά νεύρα, αντοχή, χρόνο και χρήμα την περιγράφω σύντομα εδώ (και στα άλλα ασφαλιστικά ταμεία είναι περίπου τα ίδια).
Παραπεμπτικό/Εντολή από τον θεράποντα γιατρό: Αν έχεις ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας προφανώς παρακολουθείσαι σε δημόσιο ή σε ιδιωτικό νοσοκομείο ή από ιδιώτη γιατρό. Ο γιατρός λοιπόν σε ενημερώνει και αποφασίζετε ότι για τη βελτίωση της κατάστασής σου επιβάλλεται η χρήση κάποιου βοηθήματος (π.χ. κηδεμόνας, ειδικά παπούτσια, αμαξίδιο, κ.ά.).
Σου γράφει λοιπόν μια οδηγία για την προμήθειά του. Αν είσαι ενημερωμένος του ζητάς να σου δώσει και μια γνωμάτευση για την κατάσταση της υγείας σου και το λόγο για τον οποίο προτείνει το συγκεκριμένο είδος (άν όχι θα ξαναέρθεις στο ιατρείο του για να την πάρεις).
Γιατρός Ασφαλιστικού φορέα: Αν νομίζεις ότι έχεις όλα τα απαιτούμενα έγγραφα στο χέρι σου κάνεις λάθος! Οι ασφαλισμένοι του ΙΚΑ (αλλά και άλλων ταμείων, θα πρέπει να κλείσουν μέσω του 184 ραντεβού με τον γιατρό της κατάλληλης ειδικότητας για να τους γράψει παραπεμπτικό! Το πότε θα μπορέσεις να κλείσεις ραντεβού είναι άλλο θέμα που δεν αφορά βεβαίως, βεβαίως το ΙΚΑ. Οπότε αρχίζουν τα καθημερινά τηλεφωνα στο 184 μέχρι να πετύχεις ραντεβού.
Την ημέρα του ραντεβού πάς στο γιατρό του ΙΚΑ με την γνωμάτευση και την εντολή του θεράποντος γιατρού σου, του εξηγείς το πρόβλημα και άν τον πείσεις σου δίνει το πολυπόθητο παραπεμπτικό. Μέσα στη χαρά σου που το έχεις στα χέρια σου δεν πρέπει να ξεχάσεις να περάσεις και από τον ελεγκτή για σφραγίδα.
Υγειονομική Επιτροπή: Χάνεις άν πιστεύεις ότι τώρα μπορείς να παραγγείλεις το είδος που έχεις ανάγκη. Το επόμενο βήμα είναι να καταθέσεις αίτηση για να πάρεις έγκριση προμηθείας από την Υγειονομική Επιτροπή.
Αν το ξέρεις πάς κατ΄ευθείαν στο αρμόδιο γραφείο για να καταθέσεις την γνωμάτευση του θεράποντος και την εντολή του γιατρού του ΙΚΑ, άν όχι και πάς αμέσως στον ειδικό που το προμηθεύει. Εχασες διότι θα σε ρωτήσει άν πέρασες Επιτροπή, χωρίς την έγκριση της οποίας δεν παίρνεις ούτε καρφίτσα.
Οταν η υπάλληλος στο γραφείο που κλείνει τα ραντεβού με την Επιτροπή, σε ενημερώνει ότι το ραντεβού σου είναι σε ένα ή ενάμισυ μήνα, μη δυσανασχετήσεις: υπάρχουν και χειρότερα δηλ. να καταθέσεις αίτηση για Επιτροπή τον Ιούλιο και να σου δώσουν ραντεβού τέλος Σεπτεμβρίου (λόγω διακοπών Επιτροπής, όχι δικών σου).
Aφού έχεις περάσει ήδη τα σαράντα κύματα, φθάνει η ημέρα της Επιτροπής και ξεκινάς με όρεξη κουβαλώντας όλα τα αποδεικτικά της κατάστασής σου. Μη βασισθείς στο ραντεβού που έχεις: φρόντισε να είσαι εκεί αρκετά νωρίτερα, διότι συμβαίνει συχνά να μήν έχουν πάει όλοι οι κληθέντες και η Επιτροπή να τελειώσει πολύ νωρίτερα και όταν φθάσεις, στη κανονική ώρα του ραντεβού να μη βρείς κανένα!
Φρόντισε να ενημερώσεις τη γραμματέα που φωνάζει τα ονόματα ότι είσαι παρών και περίμενε τη σειρά σου. Οταν με το καλό σε φωνάξουν, μπαίνεις, αλλά είσαι οιωνεί απών και ακούς συζητήσεις του τύπου: «πώς λέγεται;» (καλά μπροστά του είμαι δεν μπορεί να με ρωτήσει;), «τι να γράψω;» (αφού έχεις μπροστά σου το παραπεμπτικό που λέει ακριβώς τί έχω), «ά, έχει πάρει κηδεμόνα το 2006, δε μπορεί να ξαναπάρει» (συνεχίζουν με ακατάληπτα…).
Τότε παρεμβαίνεις αποφασιστικά και λές «ναί έχω ξαναπάρει, αλλά εν τω μεταξύ άλλαξε ο σωματότυπός μου και δεν μου κάνει, όμως η χρήση του έχει βελτιώσει πολύ την κατάστασή μου δεδομένου ότι πρέπει να τον φορώ συνεχώς όταν εργάζομαι». «Ναί, αλλά είναι άνω των 16ετών» (μα καλά, δε βλέπεις ότι έχω περάσει προ πολλών δεκαετιών τα 16;). Απαντάς: «Η αντικατάσταση σε ενήλικες επιτρέπεται σε περίπτωση που υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στο σωματότυπο». Δε σου απαντά κανείς συνεχίζουν μεταξύ τους «Τι να κάνουμε; Το γράφουμε;» «Ναί το γράφουμε». «Τελειώσατε».
Γραφείο Παροχών Ασθένειας: Μετά την πιό πάνω παράσταση στην Επιτροπή για να βεβαιωθείς για τη διαδικασία και τα χρήματα που καταβάλλει το ΙΚΑ για το είδος που σε ενδιαφέρει, πέρνα από τις Παροχές και ρώτησε για το ποσό που δικαιούσαι και τα δικαιολογητικά για τη πληρωμή.
Τώρα πλέον είσαι έτοιμος να αγοράσεις το είδος που θέλεις.
Προμηθευτής: Aν ο προμηθευτής σου είναι συγκεκριμένος δεν θα ψάξεις πολύ. Αν όχι, καλό είναι να ρωτήσεις στα ειδικά καταστήματα για διάφορες ποιότητες, έχοντας πάντα υπ’όψη ότι άν το είδος που σε ενδιαφέρει κοστίζει περισσότερο από τα χρήματα που δικαιολογεί το ΙΚΑ, θα τα πληρώσεις από την τσέπη σου.
Τέλος, γνωρίζεις στον πωλητή ότι αποφάσισες να αγοράσεις το τάδε είδος και ρωτάς τη τιμή. Για παράδειγμα, ο κηδεμόνας που ανέφερα ως παράδειγμα πιό πάνω κοστίζει 1.800ευρώ, και ρωτάς άν μπορεί να σου κάνει καλίτερη τιμή ή δόσεις. Η απάντηση είναι πως όχι θέλει 800 ευρώ προκαταβολή και τα υπόλοιπα με την παράδοση σε 10 μέρες. Εδώ τώρα υπάρχει πρόβλημα, διότι άν ανήκεις στο μεγάλο αριθμό ασφαλισμένων ΙΚΑ, 1800 ευρώ είναι για πολλούς δύο μηνιάτικα και πάνω, χώρια που πρέπει να καταβληθούν εντός 10ημέρου.
Για να εισπράξεις τα χρήματα από το ΙΚΑ ή από άλλο ασφαλιστικό ταμείο, ανάλογα με το είδος, οφείλεις να προσκομίσεις το εξοφλημένο τιμολόγιο και τη βεβαίωση του κατασκευαστού, τα οποία ο πωλητής δεν παραδίδει άν προηγούμενα δεν εξοφληθεί.
Η διαδικασία εξόφλησης από το ΙΚΑ και τα άλλα ταμεία είναι χρονοβόρα, δηλ. όταν έχεις πάρει στα χέρια σου το τιμολόγιο και την βεβαίωση, τα καταθέτεις πρός έγκριση. Η έγκριση τουλάχιστον από τη δική μου εμπειρία καθυστερεί τουλάχιστον 1,5-2 μήνες. Σε ειδοποιούν τηλεφωνικά ότι μπορείς να περάσεις από το ταμείο.
Πληρωμή: Ξεκινάς νωρίς το πρωί για το γραφείο Παροχών Ασθενείας στο ΙΚΑ της περιοχής σου. Παίρνεις νούμερο από το μηχάνημα και κάθεσαι άν βρείς καρέκλα και διαβάζεις την εφημερίδα που έχεις φροντίσει να αγοράσεις. Α, εδώ θέλει υπομονή (κάθε εκκαθάριση λογ/σμού παίρνει περίπου 20-30λεπτά). Κάποτε μετά 2-3 ώρες έρχεται η σειρά σου και πάς στο γκισέ (με την προϋποθεση βέβαια ότι γιαυτή και για τις προηγούμενες διαδικασίες είσαι «περιπατητικός» ασθενής, διαφορετικά χρειάζεται να εξουσιοδοτήσεις κάποιον να σε εκπροσωπήσει στο ΙΚΑ).
Περιμένεις, κάποτε έχεις το ένταλμα πληρωμής στα χέρια και πας στην άλλη ουρά στο ταμείο. Πληρώνεσαι και φεύγεις. Ε, αυτό ήταν, δεν πιστεύω να σου φάνηκε δύσκολο ή περίπλοκο…
Παρατηρήσεις:
1. Γιατρός Ασφαλιστικού φορέα:
Η διαδικασία αυτή που απαιτούν πολλά ασφαλιστικά ταμεία εκτός από περιττή, δημιουργεί διπλή δουλειά δηλ. κόστος για το ίδιο θέμα και ταλαιπωρία των ασθενών.
Επί πλέον, όσες υπηρεσίες το ζητούν το κάνουν παραβαίνοντας τη παρα. 1 του άρθρου 5 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας Ν.3418/2005 που ορίζει ότι τα ιατρικά πιστοποιητικά και οι ιατρικές γνωματεύσεις που εκδίδονται νόμιμα, έχουν το ίδιο κύρος και την ίδια νομική ισχύ ως πρός τις νόμιμες χρήσεις και ενώπιον όλων των αρχών και υπηρεσιών, ανεξάρτητα από το άν εκδίδονται από γιατρούς που υπηρετούν σε δημόσια νοσοκομεία ή άλλους φορείς ή από ιδιώτες γιατρούς.
Η τελευταία φράση της παρα. 1 του άρθρου 5 «Τυχόν ειδικότερες ρυθμίσεις εξακολουθούν να ισχύουν» που επέτρεπε σε υγειονομικές επιτροπές, σε γιατρούς ασφαλιστικών ταμείων, κ.ά. να μη δέχονται νόμιμες βεβαιώσεις γιατρών καταργήθηκε με την παρα. 2 του άρθρου 6 Ν. 3627/2007.
Τι μπορεί να κάνει στη περίπτωση αυτή ο ασθενής; Μπορεί να αναφέρει τα ανωτέρω στη διοίκηση του ασφαλιστικού του ταμείου ή να απευθυνθεί στη Αυτοτελή Υπηρεσία Προστασίας Δικαιωμάτων των Ασθενών που εδρεύει στο Υπουργείο Υγείας.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι το ΙΚΑ δεν έχει συμμορφωθεί με τις ανωτέρω διατάξεις, διότι για τα φάρμακα δεν είναι απαραίτητη η συνταγή γιατρού του ΙΚΑ, αλλά ζητά προηγούμενη έγκριση ελεγκτού (δηλ. ο ασθενής δεν θα αποφύγει τη βόλτα στο ΙΚΑ), για δε τα είδη πρόσθετης περίθαλψης αγνοεί τελείως τα ανωτέρω και υποχρεώνει τον ασθενή να ακολουθήσει την διαδικασία που περιγράφω χάνοντας άπειρες εργάσιμες ώρες και υπομονή.
2. Υγειονομική Επιτροπή
Θα είχε νόημα άν ήταν σε θέση να εξετάσει τον ασθενή και να προτείνει λύσεις για το πρόβλημά του, σήμερα ο μόνος λόγος που υπάρχει είναι για να δικαιολογεί την υπάρχουσα γραφειοκρατία, διότι άν το ασφαλιστικό ταμείο δεν εμπιστεύεται το γιατρό που εξέδωσε το παραπεμπτικό, άς τον αλλάξει ή ας τον ελέγξει.
3. Προμηθευτής
Το ΙΚΑ και το κάθε ταμείο σου ζητά να χρηματοδοτήσεις την αγορά του είδους που σου χρειάζεται και να περιμένεις να εισπράξεις τα χρήματα μετά από περίπου 3-4 μήνες. Αυτή η διαδικασία ειδικά στις σημερινές συνθήκες οικονομικής κρίσης οδηγεί σε απόγνωση τους ασφαλισμένους.
Που να βρεί η δύστυχη μητέρα του 20χρονου ανάπηρου νέου τις 8.500 για το αμαξίδιο που για αυτόν είναι διαβατήριο ζωής; Γιατί να μην παραδώσει ο προμηθευτής το είδος πρόσθετης περίθαλψης στον ασφαλισμένο με απόδειξη παραλαβής και να προσκομίσει αυτός το τιμολόγιο και την απόδειξη παραλαβής από τον ασφαλισμένο στο ΙΚΑ για να πληρωθεί;
Και μήν ακούσω ότι αυτό δε γίνεται, διότι γίνεται ήδη για τη φυσιοθεραπεία. Δηλ. ο ασθενής παραδίδει το παραπεμπτικό φυσιοθεραπείας στο συνεργαζόμενο με το ΙΚΑ φυσιοθεραπευτή, που καταθέτει στο ΙΚΑ τα παραπεμπτικά των ασθενών του και εισπράττει την αμοιβή του (βέβαια άν ο φυσιοθεραπευτής χρεώνει την συνεδρία περισσότερο από όσα ορίζει το ΙΚΑ, τα χρήματα αυτά καταβάλλονται από τον ασθενή με απόδειξη που χρησιμοποιεί για την Εφορία).
Στη φυσιοθεραπεία, ο φυσιοθεραπευτής προσκομίζει στο ΙΚΑ της περιοχής του πολλά παραπεμπτικά και γίνεται μία εκκαθάριση αντί να γίνονται τόσες όσες οι ασφαλισμένοι. Το ίδιο ακριβώς μπορεί να γίνει ιδιαίτερα για τα ακριβά είδη πρόσθετης περίθαλψης, ώστε οι ασθενείς να μην επιβαρύνονται με την εκταμίευση μεγάλου ποσού για την αγορά, που απαιτεί ρευστότητα που η πλειοψηφία των ασφαλισμένων δεν διαθέτει, ιδιαίτερα στις σημερινές οικονομικές συνθήκες. Αντίστοιχα, θα μειωθεί η γραφειοκρατία γιατι η εκκαθάριση θα γίνεται στο όνομα του πωλητού/κατασκευαστού για περισσότερα από ένα τιμολόγια και θα υπάρχει δυνατότητα καλίτερου ελέγχου.
Πως να μιλήσεις στους ασφαλισμένους για σύγχρονα θέματα όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση, το ηλεκτρονικό αρχείο ασθενούς και άλλα ωραία που συζητούνται, όταν η καθημερινή πρακτική στα ασφαλιστικά ταμεία είναι καθηλωμένη στη δεκαετία του 70 ή και παλαιότερα;
