Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων συμβουλεύει τον Υπουργό Υγείας…Experts Committee Advises the Minister of Health…

H "Yπουργός" και ο "εισηγητής εκ των εμπειρογνωμόνων"

O Υπουργός Υγείας της Bismarcken, χώρας της Κεντρικής Eυρώπης, άκουγε προσεκτικά τους εμπειρογνώμονες να εκθέτουν τις προτάσεις τους για την εισαγωγή καινοτομιών που θα προσέδιδαν “αξία” στη προγραμματισμένη μεταρρύθμιση του τομέα υγείας της χώρας του.

Oι υπηρεσίες του Υπουργείου είχαν θέσει στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων τα δεδομένα, που συνοπτικά ήταν ο δημόσιος χαρακτήρας του συστήματος υγείας της χώρας, κάλυψη από ασφαλιστικές  εισφορές εργοδοτών και εργαζομένων, οριζόμενες από το κράτος, επιδοτούμενοι προϋπολογισμοί και μισθοδοσία εργαζομένων στα νοσοκομεία. Παράλληλη ιδιωτική ασφάλιση για όσους πολίτες το επιθυμούσαν, παράλληλος ιδιωτικός τομέας υγείας,  3,7 γιατροί και 8,5 νοσηλευτές ανά 1000 κατοίκους.

Οι "εμπειρογνώμονες" επί το έργον...

Γενικά το σύστημα θεωρείτο ένα από τα καλύτερα στο κόσμο με δυνατότητα επιλογών, μικρό βαθμό περιορισμών πρόσβασης ή αναμονής ανταπόκρισης. Κόστος παροχής υπηρεσιών υγείας 11% ΑΕΠ, $3800/κεφαλή, $20δις. ετήσιο έλλειμα. Ο Υπουργός ήθελε να αρχίσει άμεσα η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συστήματος υγείας πρίν τις επικείμενες προεδρικές εκλογές, ώστε να έχουν διορθωθεί τα όποια τυχόν προβλήματα θα παρουσίαζε η εφαρμογή του. Ο λόγος ήταν ότι η τυχόν άρνηση των εμπλεκομένων να αποδεχθούν τις μεταρρυθμίσεις, θα είχε δυσμενή επίδραση στην επανεκλογή του Προέδρου.

Τα βασικά προβλήματα που εντόπισε η ομάδα εμπειρογνωμόνων είναι τα εξής:

• Υπερβάλλουσα, κακή ή υποχρησιμοποίηση του συστήματος υγείας,  εν μέρει λόγω μη ύπαρξης κινήτρων
• Μερική ή διακοπτόμενη παροχή υπηρεσιών υγείας που εξαλείφει  τη συνέχεια της περίθαλψης, αυξάνει το κόστος και  τα ιατρικά λάθη
• Ελλειψη ορθής προληπτικής ιατρικής ώστε να προλαμβάνει το 70% του κόστους διαχείρισης ασθενειών
• Ανισοκατανομή νοσοκομείων, εξοπλισμού και προσωπικού με μεγάλες περιοχές της χώρας χωρίς πρόσβαση σε δευτεροβάθμια περίθαλψη
• Ανθρώπινο δυναμικό που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κοινωνίας όσον αφορά  τις ειδικότητες και  τη γεωγραφική κατανομή και απορροφά το μεγαλύτερο ποσοστό του κόστους των υπηρεσιών υγείας.
• Υψηλό κόστος φάρμακων και ανεπάρκεια σε περιοχές της χώρας.

Στη συνέχεια, ο επικεφαλής παρουσίασε στον Υπουργό τις προτάσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων:

• Εισαγωγή συστήματος συμμετοχής των πολιτών στο κόστος παροχής υπηρεσιών υγείας για  την αύξηση της αποτελεσματικότητας και των εισροών του
• Διασύνδεση των δεξιοτήτων και της κατανομής των εργαζομένων με τις ανάγκες της κοινωνίας (νέα εκπαιδευτικά προγράμματα κλάδου υγείας, κίνητρα για τη βελτίωση της γεωγραφικής κατανομής και την επιλογή των αναγκαίων  ειδικοτήτων)
• Βελτίωση της ποιότητας και του βαθμού ανταπόκρισης του συστήματος υγείας (ενίσχυση των συστημάτων πληροφορικής υγείας, διασύνδεση δεδομένων με τα κέντρα λήψης αποφάσεων πολιτικών υγείας, κ.ά.).
• ………..

Αξιολογόντας τις εισηγήσεις "των εμπειρογνωμόνων"

Ο Υπουργός άκουγε προσεκτικά τον επικεφαλής των εμπειρογνωμόνων να προχωρά στην ανάλυση των μεθόδων προσέγγισης των προτάσεων και των επιδιωκομένων αποτελεσμάτων σε βάθος πενταετίας…….

Σας θυμίζουν κάτι τα προβλήματα της Bismarcken; Αναρωτιέστε που βρίσκεται αυτή η περίφημη χώρα Bismarcken και ποιός είναι ο Υπουργός της;

Λοιπόν η  φανταστική αυτή χώρα βρίσκεται σε ένα από τα τέσσερα case studies του Ηarvard Business School που επεξεργαστήκαμε, συζήτησαμε,  και παρουσιάσαμε, τη τελευταία  εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, οι Εταίροι (Fellows) του τρίτου προγράμματος τομέα υγείας στο Salzburg Global Seminar με θέμα: «Health and Healthcare Seminar Series ΙII: Innovating for Value in Health Care Delivery: Better Cross Border Learning, Smarter Adaptation and Adoption». Μου έκανε εντύπωση ότι και στα τέσσερα case studies που μελετήσαμε,  ο βασικός προβληματισμός του Υπουργού δεν ήταν η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών υγείας με λογικό κόστος αλλά το πολιτικό κόστος που θα είχε η μη έναρξη μεταρρύθμισης του τομέα υγείας είτε στην εκλογή του ιδίου είτε του Προέδρου της χώρας…..Μάλλον δεν έχουμε την αποκλειστικότητα στο θέμα αυτό….

Αξιολόγηση προτάσεων "εμπειρογνωμόνων"

Οσο για τους Εταίρους (Fellows) που υποδύθηκαν τους 4 Υπουργούς και τους εμπειρογνώμονες δεν είναι τίποτε λιγότερο από υψηλού διεθνούς κύρους επιστήμονες, πανεπιστημιακούς και εκπροσώπους εθνικών και διεθνών φορέων δημόσιας υγείας, παροχής υπηρεσιών υγείας, ασφαλιστικών ταμείων, ΜΚΟ,  και φορέων από άλλους χώρους.

Αξίζει να αναφέρω ότι μεταξύ των διδασκόντων συγκαταλέγονται:

• Albert Mulley (Co-Chair) – Director, The Dartmouth Center for Health Care Delivery Science, Professor of Medicine, Dartmouth Medical School, Hanover, US
• Donald Goldmann – Senior Vice President, IHI-Institute for Healthcare Improvement,Cambridge,US
• Jim Yong Kim – President,Dartmouth College,Hanover,US (by video-link)
• Richard Bohmer – Professor of Management Practice,HarvardBusinessSchool,Boston,US
• Angela Coulter – Director of Global Initiatives, the Foundation for Informed Medical Decision Making,Boston,US
• Lord Nigel Crisp – Independent Member of the Crossbenches and member of the Select Committee on the Merits of Statutory Instruments, House of Lords, London, UK
• Glyn Elwyn – Professor of Primary Care atCardiffUniversity; Co-lead of the International Patient Decision Aids Collaboration,Wales,UK
• Mary Flanagan -Sherman Fairchild Distinguished Professor in Digital Humanities; Director, Tiltfactor Laboratory,Dartmouth College,Hanover,US
• Thulasiraj Ravilla – Executive Director, Lions Aravind Institute of Community Ophthalmology,Madurai,India

Oι Εταίροι του προγράμματος έχουν όλοι παρόμοια λαμπρά βιογραφικά και είναι ηγέτες, ο καθένας στο τομέα του. Η πολυπολιτισμικότητα του προγράμματος, οι διαφορετικές αφετηρίες και ο διαφορετικός βαθμός εμπλοκής καθενός στο σχεδιασμό πολιτικών,  παροχής υπηρεσιών ή πληρωμής υπηρεσιών υγείας συντέλεσαν στο να ακουστούν πολλές απόψεις και να ερευνήσουμε το τί είναι η καινοτομία στη παροχή υπηρεσιών υγείας, πως εφαρμόζεται, που βρίσκεται,  ποιά είναι τα χαρακτηριστικά του καινοτόμου ηγέτη, που θα αναζητήσουμε τις καινοτομίες στην υγεία…..

Είχα την τύχη να βρεθώ υποτρόφος για δεύτερη φορά το Σεπτέμβρη,  σε λιγότερο από ένα χρόνο στο περίφημο Salzburg Global Seminar για να παρακολουθήσω το πολύ υψηλού επιπέδου και απαιτητικό (oι Εταίροι εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων είναι κάτοχοι Phd)  τρίτο πρόγραμμα τομέα υγείας και να διδαχθώ, να ανταλλάξω απόψεις αλλά και να κάνω φίλους μεταξύ των 65 Εταίρων από 25 χώρες.

Το Salzburg Global Seminar δημιουργήθηκε στο τέλος του Β΄Παγκόσμιου Πολέμου και είναι ένας μη κερδοσκοπικός, ανεξάρτητος οργανισμός που δημιουργήθηκε για να ενθαρρύνει τις πνευματικές ανταλλαγές μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών.  Στις έξι δεκαετίες ζωής του αναπτύχθηκε σε ένα παγκόσμιο οργανισμό προβληματισμού, εκπαίδευσης και ανταλλαγής απόψεων με σεβασμό στίς απόψεις όλων. Θα το χαρακτήριζα ένα think tank  που φέρνει κοντά νέους ηγέτες από όλο το κόσμο και στοχεύει στην διεύρυνση της σκέψης, στην ανταλλαγή απόψεων με επχειρήματα και στο άνοιγμα προοπτικών μελλοντικής συνεργασίας ηγετών από διάφορους τομείς,  χώρες, κουλτούρες.  Παρέχει διεπιστημονικά εκπαιδευτικά προγράμματα, σε θέματα παγκοσμίου ενδιαφέροντος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι περισσότεροι από 260 συμπατριώτες μας έχουν ήδη παρακολουθήσει τα προγράμματα του, μεταξύ των οποίων διακεκριμένοι καθηγητές Πανεπιστημίου, πολιτικοί, μηχανικοί, δικηγόροι, γιατροί,δημοσιογράφοι και άλλοι  επαγγελματίες. Καλώ από το άρθρο μου αυτό, όλους τους Ελληνες που έχουμε διατελέσει Fellows του Salzburg Global Seminar να συναντηθούμε, να γνωριστούμε και να αποφασίσουμε άν θέλουμε να δημιουργήσουμε το Hellenic SGS Fellows Chapter.  Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου στο e-mail sgshellenic@gmail.com.

Οι αυξανόμενες προκλήσεις της εποχής μας (οικονομική κρίση, δημογραφική γήρανση πληθυσμού ανεπτυγμένων χωρών, η επίδραση των κλιματικών αλλαγών και η εμφάνιση νέων ασθενειών) καθιστούν εξαιρετικά επείγουσα τη επεξεργασία δημιουργικών τρόπων διαχείρισης των πόρων που διαθέτουμε.

Οι ερωτήσεις που απασχόλησαν τους Εταίρους την εβδομάδα 25/9-1/10 ήταν μεταξύ άλλων οι εξής:

• Υπάρχουν κοινοί παγκόσμιοι στόχοι παροχής υπηρεσιών υγείας στους πολίτες και τις κοινότητες πολιτών;
• Διαθέτουμε τις κατάλληλες μεθόδους και εργαλεία μετρήσεων για να ορίζουμε την πρόοδο επίτευξης παρόμοιων στόχων;
• Πως σχεδιάζουμε συστήματα παροχής υπηρεσιών υγείας που υπερβαίνουν τα πολιτισμικά και τεχνικά εμπόδια για καλίτερες υπηρεσίες σε χαμηλότερο κόστος για καλίτερη υγεία;
• Πως μπορούμε να εντοπίσουμε, να υποβοηθήσουμε και να εφαρμόσουμε την  ”αντίστροφη καινοτομία» (reverse innovation), δηλ. φθηνότερη, εξυπνότερη, ταχύτερη εφαρμογή καινοτομίας από τη βάση (τους πολίτες)  που διαθέτει ελάχιστους πόρους, και συχνά προσαρμόζει  στα μέτρα της υπάρχοντα μοντέλα οργάνωσης ή μαζικής τεχνολογίας;
• Οταν πρέπει να ληφθούν δύσκολες αποφάσεις, είναι δυνατόν ο σχεδιασμός καινοτομικών μεθόδων παροχής υπηρεσιών να μειώσει το χάσμα επιρροής μεταξύ αυτών που λαμβάνουν τις αποφάσεις και αυτών που καλούνται να ζήσουν με τα αποτελέσματα των εν λόγω αποφάσεων;
• Πόση υψηλή τεχνολογία χρειάζεται; Πώς θα εξυπηρετείται το κόστος της; Ποιός θα το καταβάλλει;

Για τις απαντήσεις στις πιό πάνω ερωτήσεις συνεργάσθηκαν ισότιμα και αρμονικά, οι διδάσκοντες και οι Εταίροι μέσα από διαλέξεις, συζητήσεις, ομαδική συνεργασία σε case studies, παρουσίαση προτάσεων, αλλά και «παίγνια υγείας» με κάρτες και ψηφιακά…

  Η εμπειρία μου από τη συμμετοχή μου στο τρίτο  πρόγραμμα υγείας αλλά και στο προηγούμενο δεύτερο «Health and Healthcare Seminar Series II. The Greatest Untapped Resource in Healthcare? Informing and Involving Patients in Decisions about Their Medical Care» πέρυσι το Δεκέμβρη ήταν καταλυτική για το πως αντιλαμβάνομαι ως πολίτης και ως έμπειρος ασθενής (e-patient) τα προβλήματα παροχής υπηρεσιών υγείας σε ένα χώρο κατ΄εξοχή κοινωνικό, όπως η υγεία.

Ιδιαίτερα σε περίοδο έντονων οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων, η στενή, χωρίς παρωπίδες και αποκλεισμούς, συνεργασία όλων των «εταίρων της υγείας», μπορεί να αποτελέσει το μοχλό για τη μεταρρύθμιση των συστημάτων υγείας με την εισαγωγή χαμηλού κόστους αποτελεσματικής καινοτομίας για υπηρεσίες που εξυπηρετούν πραγματικά τους ασθενείς και μειώνουν τον προϋπολογισμό υγείας. Ο ρόλος της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας ως βασικής βαθμίδας παροχής υπηρεσιών υγείας και όχι ώς φράγματος παρεμπόδισης της πρόσβασης των ασθενών στη δευτεροβάθμια φροντίδα ήταν επίσης ένα θέμα που ξεσήκωσε ζωηρές συζητήσεις με τά  λίγα αποτελεσματικά παραδείγματα οπρωτοβάθμιας παροχής υπηρεσιών  υγείας. Είχαμε την τύχη να έχουμε Fellow τον Dr. Rushika Fernandabullo, του οποίου οι προσπάθειες για δημιουργία μονάδων παροχής ποιοτικών υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγείας στις ΗΠΑ περιγράφονται στο περίφημο άρθρο του Dr. Atul Gawande “The Hotspotters”, για τους γιατρούς που έψαξαν μέσα σε χιλιάδες δεδομένα να βρούν που οφείλονται τα υψηλά κόστη παροχής υπηρεσιών υγείας (hot spots) σε υποβαθμισμένες περιοχές και τις προσπάθειες που έκαναν για τη βελτιωση της υγείας των ασθενών με την πλέον επιβαρυμένη υγεία αλλά και για το λόγο αυτό πολύ δαπανηρή.

Εδώ αντί το Υπουργείο να προχωρήσει άμεσα τον εντοπισμό  των hot spots και να λάβει γενναία μέτρα όπως η καθολική εφαρμογή αξιόπιστου συστήματος ηλεκτρονικού φακέλλου ασθενούς (ΕΜR) και η ηλεκτρονική συνταγογράφηση που θα είχαν λύσει πολλές από τις κακοδαιμονίες του ΕΣΥ και θα είχαν μειώσει άμεσα το δυσθεώρητο ύψος φαρμακευτικής δαπάνης, επί δύο χρόνια συζητά ατελείωτα και διαπραγματεύεται με ομάδες συμφερόντων.  Ο Υπουργός και οι επιτελείς του Υπουργείου ίσως θα ήταν χρήσιμο να πληροφορηθούν πως το δόγμα  “μηδέν ανοχή” της Υπουργού Υγείας της Ρουάντα, Dr. Agnes Binagwaho, οδήγησε στη δημιουργία αξιόπιστου συστήματος πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας υγείας στη χώρα της.

We need to have a vision, and to know where we want to go. We need to know where we are now. We need to know how to get there, and how to achieve our mission. We need to document how we did it so that we can learn from it.

The first part is the vision – where we want to go, no matter whether other people find it too ambitious. It is our vision, and we need to stick to it. In doing so, we assure that all of our actions will be according to our own priorities. As I said earlier this week, I believe that this vision must be shared because alone we cannot accomplish much.

But when everyone is together, we can design together a national strategy and plan that is country-owned and community driven because communities are part of the design from the beginning.

This participatory process brings together communities with the public and private sectors. Then it is easy to be morally sound because from the start, no one is left out and the vulnerable people are taken care of. This is the essential human rights concept behind access to care.

Οι πολιτικοί προϊστάμενοι και οι επιτελείς του Υπουργείου Υγείας θα είχαν πολλά να ωφεληθούν από την συμμετοχή τους στο σεμινάριο αυτό, όπως ωφελήθηκαν oι συνάδελφοί τους Υπουργοί από διαφορετικές χώρες και πολλοί επιτελείς υπουργείων, Ε.Ε. και φορέων πολιτικών υγείας….  

Eνας θάνατος χωρίς αιτία…. Α death without reason…..

Το Μεγάλο Σάββατο συνέβη ένα δραματικό γεγονός: έγκυος 32 ετών, στο τρίτο παιδί της μετά από 2 καισαρικές, έχασε τη ζωή της από αιμορραγία που δεν αντιμετωπίσθηκε.. και περιοδεία στα τοπικά νοσοκομεία.. Η είδηση όπως καταγράφηκε στο http://kozanimedia.gr/archives/12628 :

 Τραγική κατάληψη είχε η εγκυμοσύνη μιας 32χρονης γυναίκας από χωριό της Φλώρινας, η οποία άχασε τη ζωή της το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου. Σύμφωνα με πληροφορίες του kozanimedia, η άτυχη γυναίκα, έγκυος στο τρίτο παιδί και μετά από δυο γέννες με καισαρική τομή, μεταφέρθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες αρχικά στο Μποδοσάκειο Νοσοκομείο Πτολεμαϊδας.

Εκεί ο σύζυγός της και η ίδια ενημερώθηκαν πως δεν υπήρχε παιδίατρος και γυναικολόγος, καθώς 15 ημέρες εφημερεύει το Μαμάτσειο και άλλες 15 το Μποδοσάκειο. Αμέσως μεταφέρθηκε στο Μαμάτσειο Νοσοκομείο Κοζάνης, όπου και χωρίς χρονοτριβή, σύμφωνα με με τον εκτελών χρέη διοικητή  κ. Μπισκινιώτη, εισήλθε στο χειρουργείο.

Μετά την επέμβαση, το μωρό, 32 μόλις εβδομάδων, αν και πρόωρο διαπιστώθηκε πως έχαιρε άκρας υγείας. Η αιμορραγία, όμως,  λόγω ρήξης ήταν συνεχής και η 32χρονη μεταφερθηκε αμέσως μετά το χειρουργείο σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, όπου λίγο μετά έχασε τη ζωή της!

Σύμφωνα με τους γιατρούς του Μαμάτσειου, η αιμορραγία ήταν πολύ μεγάλη και ήταν εξαιρετικά δύσκολη η όλη κατάσταση. Πάντως αιωρείται το ερώτημα τι θα είχε συμβεί εάν στο Μποδοσάκειο υπήρχε γιατρός και δεν χανόταν 20-25 πολύτιμα λεπτά μέχρι τη διακομιδή της στην Κοζάνη…

Ο  Καθ. Λυκούργος Λιαρόπουλος έγραψε σήμερα ένα ποστ  στο blog του. από το οποίο και δανείστηκα τον τίτλο του σημερινού πόστ: 

Μία άτυχη γυναίκα από τη Φλώρινα, όπου υπάρχει νοσοκομείο, πέθανε στην Κοζάνη, γιατί δεν την δέχτηκαν στην Πτολεμαΐδα, όπου δεν «εφημέρευε» η… παιδιατρική Κλινική, και το πρόωρο μωρό της νοσηλεύεται τώρα στη Θεσσαλονίκη. Η τραγική αυτή αλληλουχία δείχνει ανάγλυφα το δράμα της περίθαλψης στην επαρχία, αλλά και την ανευθυνότητα τοπικών αρχόντων εντός και εκτός Βουλής. Οι «τοπάρχες» αυτοί μάχονται με νύχια και με δόντια για να συντηρήσουν μικρά τοπικά νοσοκομεία χωρίς να νοιάζονται για τις συνέπειες στην υγεία των συμπολιτών τους. Η Μελέτη για την Αναδιάρθρωση των Νοσοκομείων, που παραδώσαμε πρόσφατα στον κ. Υπουργό, σε αυτήν ακριβώς την θανατηφόρο παθογένεια απευθύνεται. Προτείνουμε την οργάνωση των νοσοκομείων σε Κύκλους, με ένα Κεντρικό νοσοκομείο και άλλες συνδεδεμένες μονάδες. Ένα Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών στο κεντρικό νοσοκομείο λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα, κάθε μέρα. Τα ΤΕΠ, με εξοπλισμό και γιατρούς εξειδικευμένους στην επείγουσα ιατρική, είναι σε θέση να σταματήσουν την αιμορραγία από την οποία πέθανε η άτυχη γυναίκα. Οι λίγοι γιατροί που αντιτίθενται, για ευνόητους λόγους, στο διαχωρισμό της Επείγουσας Φροντίδας από την προγραμματισμένη εισαγωγή στο νοσοκομείο, που πρέπει να συνδυασθεί με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα και την ενίσχυση και λειτουργία των ΤΕΠ 24/7, απλώς προδίδουν το όρκο του Ιπποκράτη. Οι υπόλοιποι «τοπάρχες» είναι απλώς ανεύθυνοι.

Μίλησε δε σήμερα και στον 9.84FM  για το θέμα αυτό στο πλαίσιο μιας συνέντευξης για την αναδιάρθρωση των νοσοκομείων .  Διαβάζοντας αυτή την είδηση, αυτό που δεν κατανοώ  είναι το γιατί από το χωριό της Εορδαίας στη Φλώρινα, που έχει Γενικό Νοσοκομείο με παιδιατρική κλινική, υποθέτω και γυναικολογική/μαιευτική (γράφω υποθέτω, διότι το νοσοκομείο σήμερα εν έτει  2011 δεν έχει ιστοσελίδα! δηλ. δεν μπορείς να βρείς βασικές πληροφορίες γι αυτό και τις ιατρικές υπηρεσίες που προσφέρει, και το link www.florinahosr.gr που βρήκα στον πανάκριβα πληρωμένο Υγειονομικό Χάρτη  δεν ισχύει!). Λειτουργούσαν το Μ. Σάββατο οι κλινικές αυτές του Γενικού Νοσοκομείου Φλωρίνης? Γιατί οι οικείοι της εγκύου δεν την μετέφεραν στο Νοσ. Φλωρίνης?

Εστω την μετέφεραν στο Νοσ. Πτολεμαίδας με δική τους πρωτοβουλία ή γιατί λανθασμένα τους πληροφόρησαν ότι εφημερεύει. Γιατί να μετακινηθεί η έγκυος με την ακατάσχετη αιμορραγία από το μη εφημερεύον Νοσοκομείο Πτολεμαίδας στο Νοσοκομείο Κοζάνης? Γιατί δεν ειδοποιήθηκαν οι γιατροί του νοσοκομείου Πτολεμαίδας να σπεύσουν για την αντιμετώπιση του περιστατικού? Είναι γνωστό και στους αδαείς ακόμη ότι κάθε μετακίνηση αιμορραγούντος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες…

Εφθασε τέλος η αιμορραγούσα έγκυος στο Νοσ. Κοζάνης με ΜΕΘ, Γυναικολογική/Μαιευτική  &  Παιδιατρική Κλινική : είχε ειδοποιηθεί προηγούμενα από το Νοσ. Πτολεμαίδας το Νοσοκομείο Κοζάνης και  οι αρμόδιοι γιατροί του για την άφιξη του εξαιρετικά επείγοντος περιστατικού, ώστε να προετοιμασθεί το χειρουργείο και η ιατρική ομάδα? Σε πόση ώρα άρχισε η επέμβαση μετά την άφιξη της εγκύου στο Νοσ. Κοζάνης?  Τι έπραξε η ιατρική ομάδα όταν αντιμετώπισε δυσκολίες? Συμβουλεύθηκε έμπειρους συναδέλφους άλλων π.χ. Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Θεσσαλονίκης και Αθήνας για την αντιμετώπιση της αιμορραγίας? Αν όχι, γιατί? Υπάρχει στο Νοσ. Κοζάνης τμήμα επείγουσας ιατρικής? Πως και γιατί αποφασίσθηκε η μεταφορά σε Νοσ. της Θεσσαλονίκης? Συνοδευόταν η λεχώνα από γιατρό κατά την μεταφορά?

Ο θάνατος μια νέας γυναίκας και η ορφάνια 3 μικρών παιδιών, τί σχέση μπορούν να έχουν με την  ”εφημερία”?  με το πραγματικά επείγον? Μήπως έχει πάψει να ισχύει το αρθρο 9 του Κωδικα Ιατρικής Δεοντολογίας για τις υποχρεώσεις των ιατρών? Τι σημασία έχει η εφημερία μπροστά στην έγκυο με αιμορραγία?  Και μην ισχυρισθεί κάποιος ότι αφού δεν ήταν εφημερία, οι γιατροί μπορεί και να μή  βρίσκονταν στη πόλη…. Η εφημερία ρυθμίζει τα της λειτουργίας του νοσοκομείου, όμως πιστεύω ότι σε καμμία περίπτωση δεν ορίζει ότι ασθενής που κινδυνεύει η ζωή του πρέπει  να εγκαταλειφθεί στη τύχη του λόγω μη εφημερίας, να μεταφερθεί από βουνά και λαγκάδια αλλού, γιατί το πλησιέστερο ή άλλο νοσοκομείο που πήγε, δεν εφημερεύει..  Μήπως έχουμε χάσει τελείως τον ανθρωπισμό μας? Μήπως οι γιατροί και οι παροικούντες στην υγεία έχουν ξεχάσει ότι ασκούν λειτούργημα και όχι επάγγελμα? Είναι καθήκον της Ιατρικής και της Διοικητικής Υπηρεσίας των Νοσοκομείων  να βρίσκουν άμεση λύση όταν κινδυνεύουν ζωές…

Ας ξαναδιαβάσουν οι γιατροί αλλά και όλοι στο χώρο της υγείας τον όρκο του Ιπποκράτη και τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας  ιδιαίτερα το άρθρο 9 (οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου)

Ορκος του Ιπποκράτη

ΟΡΚΙΖΟΜΑΙ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΤΟΝ ΙΑΤΡΟ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΣΚΛΗΠΙΟ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΑΝΑΚΕΙΑ ΚΑΙ ΕΙΣ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΘΕΕΣ, ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΟΣ ΑΥΤΟΥΣ ΩΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ, ΟΤΙ ΘΑ ΤΗΡΗΣΩ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΜΟΥ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΟΡΚΟ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΕΔΩ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΜΟΥ.

ΘΑ ΘΕΩΡΩ ΕΚΕΙΝΟΝ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΜΕ ΔΙΔΑΞΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΑΥΤΗ ΙΣΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΜΟΥ ΚΑΙ ΘΑ ΜΟΙΡΑΣΤΩ ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΤΑ ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟΝ ΒΟΗΘΩ ΟΤΑΝ ΕΥΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ. ΘΑ ΘΕΩΡΩ ΤΟΥΣ ΑΠΟΓΟΝΟΥΣ ΤΟΥ ΩΣ ΑΔΕΛΦΟΥΣ ΜΟΥ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΩ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΑΥΤΗ, ΕΑΝ ΕΠΙΘΥΜΟΥΝ ΝΑ ΤΗ ΜΑΘΟΥΝ, ΧΩΡΙΣ ΑΜΟΙΒΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ. ΘΑ ΜΕΤΑΔΩΣΩ ΜΕ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ, ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ  ΠΟΛΟΙΠΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ ΜΟΥ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΕΧΟΥΝ ΟΡΚΙΣΤΕΙ ΟΤΙ ΘΑ ΤΗΡΟΥΝ ΤΟΥΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΣΥΜΦΩΝΗΣΕΙ ΕΓΓΡΑΦΩΣ, ΕΙΣ ΟΥΔΕΝΑ ΔΕ ΑΛΛΟΝ.

ΘΑ ΘΕΡΑΠΕΥΩ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΜΟΥ, ΧΩΡΙΣ ΠΟΤΕ ΕΚΟΥΣΙΩΣ ΝΑ ΤΟΥΣ ΒΛΑΨΩ Η ΝΑ ΤΟΥΣ ΑΔΙΚΗΣΩ. ΔΕ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΣΩ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΣΕ ΚΑΝΕΝΑΝ, ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΕΑΝ ΜΟΥ ΖΗΤΗΘΕΙ ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΘΑ ΔΩΣΩ ΤΕΤΟΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΗ.  ΕΠΙΣΗΣ ΔΕ ΘΑ ΔΩΣΩ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΒΑΛΕΙ.  ΘΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΩ ΤΟ ΒΙΟ ΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΡΟΠΟ ΑΓΝΟ ΚΑΙ ΣΥΜΦΩΝΟ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΙΟ ΝΟΜΟ. ΔΕ ΘΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΣΩ ΟΥΤΕ ΤΟΥΣ ΠΑΣΧΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΛΙΘΙΑΣΙΝ, ΑΛΛΑ ΘΑ ΕΚΧΩΡΗΣΩ ΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΑΥΤΗ ΣΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ. ΣΕ ΟΣΕΣ ΔΕ ΟΙΚΙΕΣ ΕΙΣΕΛΘΩ, ΘΑ ΕΙΣΕΛΘΩ ΓΙΑ ΩΦΕΛΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ, ΑΠΕΧΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΕΚΟΥΣΙΑ ΑΔΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΗ ΖΗΜΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΕ ΓΕΝΕΤΗΣΙΑ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ, ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ Η ΔΟΥΛΩΝ. ΟΣΑ ΔΕ ΔΩ Η ΑΚΟΥΣΩ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΜΟΥ Η ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ, ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ, ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΠΟΤΕ ΝΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΟΥΝ, ΘΑ ΚΡΑΤΗΣΩ ΜΥΣΤΙΚΑ, ΘΕΩΡΩΝΤΑΣ ΟΤΙ ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΡΡΗΤΑ. Ο

ΣΟ ΛΟΙΠΟΝ ΘΑ ΤΗΡΩ ΤΟΝ ΟΡΚΟ ΜΟΥ ΑΥΤΟΝ ΚΑΙ ΔΕ ΘΑ ΤΟΝ ΠΑΡΑΒΑΙΝΩ, ΕΙΘΕ ΝΑ ΑΠΟΛΑΥΩ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ, ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟΣ ΕΣΑΕΙ ΑΠΟ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ. ΕΑΝ ΟΜΩΣ ΤΟΝ ΠΑΡΑΒΩ ΚΑΙ ΓΙΝΩ ΕΠΙΟΡΚΟΣ, ΝΑ ΥΠΟΣΤΩ ΤΑ ΑΝΤΙΘΕΤΑ ΑΠΟ ΑΥΤΑ.

Νόμος 3418/2005 Κωδικας Ιατρικής Δεοντολογίας

Αρθρο 9

 Υποχρεώσεις του ιατρού προς τον ασθενή

 1. Ο ιατρός δίνει προτεραιότητα στην προστασία της υγείας του ασθενή.

 2. Ο ιατρός δεν μπορεί να αρνείται την προσφορά των υπηρεσιών του για λόγους άσχετους προς την επιστημονική του επάρκεια, εκτός εάν συντρέχει ειδικός λόγος, που να καθιστά αντικειμενικά αδύνατη την προσφορά των υπηρεσιών του.

 3. Ο ιατρός οφείλει να παρέχει τις υπηρεσίες του για την αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών ανεξάρτητα από την ειδικότητα του. Η υποχρέωση αυτή βαρύνει τον ιατρό, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν τα κατάλληλα μέσα για την άσκηση της ιατρικής, και ισχύει μέχρι την παραπομπή του ασθενή σε ιατρό κατάλληλης ειδικότητας ή τη μεταφορά του σε κατάλληλη μονάδα παροχής υπηρεσιών φροντίδας και περίθαλψης. Σε κάθε περίπτωση, ο ιατρός οφείλει να εξαντλήσει τις υπάρχουσες, κάτω από τις δεδομένες συνθήκες, δυνατότητες, σύμφωνα με τις επιταγές της ιατρικής επιστήμης.

4. Ο ιατρός μπορεί να διακόψει την παροχή των υπηρεσιών, που ήδη προσφέρει στον ασθενή του, για λόγους επιστημονικούς ή προσωπικούς και εφόσον δεν τίθεται σε άμεσο κίνδυνο η υγεία ή η ζωή του τελευταίου. Στην περίπτωση αυτή, οφείλει, εφόσον του ζητηθεί, να υποδείξει άλλο συνάδελφο του για την αναπλήρωση του.

5. Ο ιατρός οφείλει, σε κάθε περίπτωση επέλευσης έκτακτης ανάγκης ή μαζικής καταστροφής, ανεξαρτήτως της ένταξης του σε σχέδιο αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, να προσφέρει τις ιατρικές υπηρεσίες του, έστω και χωρίς αμοιβή ή αποζημίωση.

Η παρατήρησή μου στο πόστ του κου Λιαρόπουλου έχει να κάνει με την απόσταση που θα βρίσκεται το κεντρικό νοσοκομείο με την μονάδα ΤΕΠ από τις πόλεις και χωριά της περιοχής του. Ως ιδέα είναι καλή, όμως έχουν ληφθεί υπόψη όχι μόνον οι αποστάσεις αλλά και το γεωγραφικό ανάγλυφο της χώρας? Είναι διαφορετικό να κάνει επείγον περιστατικό 25-30χλμ. στην Εθνική Οδό  και πολύ διαφορετικό να κάνει τα ίδια ή και λιγότερα χλμ. μέσα από ορεινές, αγροτικές περιοχές ή νησιωτικές/απομακρυσμένες περιοχές με μέτριας έως κακής ποιότητας οδικό δίκτυο/μέσα μεταφοράς…. Δεν πιστεύω ότι με την γεωμορφολογία της χώρας ένα κεντρικό νοσοκομείο με ΤΕΠ είναι αρκετό, όταν διεθνώς τα ΤΕΠ προσδιορίζονται και από το μέσο χρόνο πρόσβασης σε αυτά.

Και βέβαια ήρθε να επιβεβαιώσει με τραγικό τρόπο όσα μας δίδαξε ο Prof. John Wennberg, M.D., M.P.H., τον περασμένο Δεκέμβρη στο Salzburg Global Seminar  για της επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών των διαφορών στην άσκηση της ιατρικής  (unwarranted variations in healthcare practice)….., ότι δηλαδή η ποιότητα της  ιατρικής περίθαλψης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό  από τον τόπο που ζείς …..

Η είδηση αυτή την οποία πληροφορήθηκα μόλις σήμερα το πρωί, ξύπνησε μνήμες παλιές από ανάλογο περιστατικό στην πρώτη μου εγκυμοσύνη, όμως το νοσοκομείο μου ήταν το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Royal Victoria Hospitalτου Montreal, Canada…. αλλά μου θύμισε και άλλο επείγον περιστατικό με πτώση κόρης μου από δέντρο σε ορεινή περιοχή και μεταφορά στο Νοσ. Χανίων…. Δεν είμαι γιατρός, ούτε δικαστής, αλλά ένας απλός ενημερωμένος πολίτης,  που έχει βιώσει στη πράξη το τι σημαίνει επείγουσα ιατρική και σοβαρές χρόνιες παθήσεις. Και ως πολίτης, περιμένω απαντήσεις για τον άδικο θάνατο της νεαρής μητέρας από το Υπουργείο Υγείας… 

Η ιατρική σας περίθαλψη εξαρτάται από τις διαφορές κατά την άσκηση της ιατρικής…-Υοur healthcare depands on variations in practice…

Eχετε αναρωτηθεί άν οι περισσότερες, μεγαλύτερες, πιο προηγμένες υπηρεσίες υγείας σημαίνουν καλίτερη υγεία; Η τεκμηρίωση από σχετικές έρευνες απαντά όχι και η εξοικονόμηση πόρων από ορθολογικότερη χρήση είναι τεράστια, ειδικά για τις χρόνιες παθήσεις. 

 Το British Medical Journal  αφιερώνει το τρέχον τεύχος του στις διαφορές κατά την άσκηση της ιατρικής  (variations in practice) με πέντε άρθρα.

 Ο Καθ. John («Jack”) Wennberg αδιαφιλονίκητος εμπνευστής της θεωρίας  «practice variation», στο άρθρο του με θέμα “Time to tackle unwarranted variations in practice“ εξηγεί με σαφήνεια τα αποτελέσματα της μικρής, της υπερβολικής  και της κακής χρήσης των πόρων της υγείας στις ΗΠΑ και το Η.Β.

 Κατ΄αναλογία όμως βλέπουμε ότι τα συμπεράσματα έχουν εφαρμογή και στο δικό μας μικρόκοσμο υγείας……

 Σε άλλο άρθρο, ο Καθ. Chris Ham, κάνει ανάλυση του τελευταίου βιβλίου του Καθ. J. Wennberg, του “Tracking Medicine”, που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβρη 2010 και του πρώτου του, δηλ. του «Dartmouth Atlas of Health Care», που σήμερα θεωρείται κλασσικό ιατρικό σύγγραμα. Ο Richard Smith το συγκρίνει με εκείνο του Δαρβίνου για την Προέλευση των Ειδών λόγω της αυστηρής και λεπτομερούς συγκέντρωσης δεδομένων και επειδή αλλάζει εκ βάθρων το πώς βλέπουμε την υγεία.

 Tέλος, διαβάστε το περίφημο άρθρο “The cost conundrum” που ο Dr. Atul Gawande έγραψε το 2009, δηλ. 40 χρόνια μετά το «Dartmouth Atlas of Health Care» στο περιοδικό Νew Yorker. Στο άρθρο του αναφέρει τις μεγάλες διαφορές στη άσκηση της ιατρικής και την παροχή υπηρεσιών υγείας σε δύο κοινότητες του Τέξας όπου βρήκε ότι  η μια κοινότητα δαπανούσε το διπλάσιο ανα κεφαλή ποσό, διαφορά που δε μπορούσε να χρεωθεί στις ανάγκες του πληθυσμού και που δεν είχε σχέση με την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών υγείας. Η ακριβότερη σε κόστος υπηρεσιών υγείας κοινότητα ήταν μεταξύ των ακριβοτέρων σε κόστος υγείας  περιοχών των ΗΠΑ  και σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του Gawande, η διαφορά αυτή οφειλόταν στην υπερβολική χρήση των περισσότερων υπηρεσιών υγείας, την οποία προκαλούσε ένα σύστημα πληρωμών που αντάμειβε τους γιατρούς που συνιστούσαν περισσότερες…..

Περιττό βέβαια να σας πώ ότι και ο δικός μας Υγειονομικός Χάρτης είναι ένα από τα “παιδιά” του Dartmouth Atlas of Health Care.

 Βέβαια άν τα συμπεράσματα του Δρα Gawande σας θυμίζουν κάτι από τη δική μας πραγματικότητα, αυτό συμβαίνει γιατί βλέπετε πολλή τηλεόραση.. Εχοντας όμως διαβάσει το αφιέρωμα του BMJ θα έχετε μάθει τα βασικά για τις διαφορές κατά την άσκηση της ιατρικής  (variations in practice) και θα μπορείτε εύκολα να απαντήσετε ερωτήσεις όπως:

 Ποιός ήταν ο πρώτος ερευνητής που τεκμηρίωσε τις διαφορές στην άσκηση της ιατρικής και ποιά ήταν τα ευρήματά του;

• Πως εξήγησε τα ευρήματα;
• Πως αντιμετώπισε ο «Jack” Wennberg το ίδιο πρόβλημα στο Vermont 40 χρόνια αργότερα;
• Ποιές είναι οι τρείς κατηγορίες περίθαλψης σε σχέση με τις διαφορές στην άσκηση της ιατρικής;
• Ποιές θεωρούνται σωστές και ποιές όχι;
• Πόσα χρήματα θα κέρδιζαν οι ΗΠΑ άν όλη η χώρα ακολουθούσε πρότυπα άσκησης της ιατρικής στη βάση οργανωμένων συστημάτων όπως η Mayo Clinic;
• Ποιά λύση προτείνει ο Jack Wennberg για την κακή χρήση της άσκησης της ιατρικής (unwarranted practice variation);

Για να σας βοηθήσω στη λύση, σας λέω ότι βρίσκεται στη Δήλωση του Salzburg για την Συμμετοχική Λήψη Αποφάσεων.  Τον περασμένο Δεκέμβρη είχαμε την ευκαιρία να παρακαλουθήσουμε μια ολόκληρη μέρα τις συναρπαστικές διαλέξεις του Καθ. Wennberg στο Salzburg Global Seminar με τις οποίες μας ανέπτυξε τη θεωρία του practice variation, το πως εφαρμόζεται, εξασκηθήκαμε στη λήψη αποφάσεων πολιτικών υγείας και είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τις παρεμβάσεις του όλη την εβδομάδα στο πως η ενήμερη συμμετοχική λήψη αποφάσεων βοηθά την άσκηση της ιατρικής.

Αν κάποιο σύστημα υγείας καταφέρει να καταπολεμήσει την κακή χρήση των διαφορών στην άσκηση της ιατρικής θα έχει επιτύχει ένα υψηλής ποιότητας και χαμηλού κόστους σύστημα. Ο Καθ.  Weenberg, πέρα από την διδασκαλία του για το variations in practice,   και την  συνεχή ενεργή υποστήριξη του έργου του Foundation for Informed Medical Decision Making, υπήρξε βασικός συντελεστής για την ίδρυση του Center for Shared Decision Making στο  Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Dartmouth-Hitchcock. Για το σύνολο των υπηρεσιών που έχει προσφέρει στην υγεία προτάθηκε ως ενας από τους τρείς  υποψηφίους για το βραβείο που απονέμει το British Medical  Journal σε γιατρό για  εξαιρετική επίδοση σε όλη του τη ζωή (BMJ Group Award for Lifetime Achievement)