«Επίδραση των ΜΜΕ & του ιντερνέτ στην αντίληψη του κοινού για τις ασθένειες, τα φάρμακα & νέες διαγνωστικές μεθόδους


Damage Control by Gaping Void

Damage Control by Gaping Void

Στην ημερίδα που διοργάνωσε η Πνοή Αγάπης, στις 10 Μαρτίου με θέμα Καρκίνος: Μ.Μ.Ε. – Ροή Πληροφόρησης & Επικοινωνίας,  είχα προσκληθεί να μιλήσω για το ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης και του ιντερνέτ στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης για τις ασθένειες, τα φάρμακα και τις θεραπείες.

Στο προηγούμενό μου πόστ με θέμα την Ημερίδα είχα αναφερθεί σύντομα στις παρουσιάσεις που επρόκειτο να γίνουν. Η πρόθεση μου ήταν να αναρτήσω όλες τις παρουσιάσεις της ημερίδας αλλά δεν είναι διαθέσιμες. Επισυνάπτω τη δική μου παρουσίαση με θέμα: «Επίδραση των ΜΜΕ & του ιντερνέτ στην αντίληψη του κοινού για τις ασθένειες, τα φάρμακα & νέες διαγνωστικές μεθόδους». Λόγω του περιορισμένου χρόνου,  έθιξa μόνον μερικές από τις παραμέτρους της επίδρασης των ΜΜΕ και του Ιντερνέτ στη διαμόρφωση της αντίληψης του κοινού για τις ασθένειες, τα νέα φάρμακα, τις νέες διαγνωστικές μεθόδους.  Πέρα από το πόστ που έγραψα για την  «ιατροποίηση» (medicalisation) της ζωής μας,  σκοπεύω να γράψω αργότερα ένα ακόμη πόστ γύρω από τα θέματα αυτά.

Το ενδιαφέρον του κοινού για θέματα υγείας  –  συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου – δεν είναι κάτι νέο, αυξάνεται με την ανάπτυξη των μέσων μαζικής ενημέρωσης, και κυρίως με την εξάπλωση του ιντερνέτ και των  κοινωνικών μέσων διαδικτύου. Η αύξηση του ενδιαφέροντος του κοινού για θέματα υγείας αποδεικνύεται από τα ένθετα υγείας που δημοσιεύουν τα έντυπα και  διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης, τις τακτικές στήλες υγείας που γράφουν δημοσιογράφοι και γιατροί, της εκπομπές ραδιοφώνου και τηλεόρασης, τα εξειδικευμένα portals ιατρικής ενημέρωσης που δημιουργούνται το ένα πίσω από το άλλο, τις κοινότητες ασθενών που δημιουργούνται στο ιντερνέτ. Η ενημέρωση αυτή είτε το επιδιώκουν οι συντάκτες είτε όχι διαμορφώνει την αντίληψη του κοινού για τα θέματα υγείας που καλύπτει. Δεν θα πρέπει δε να διαφεύγει της προσοχής μας το γεγονός ότι  άτομα που πάσχουν από μια χρόνια ασθένεια ή όσοι έχουν διαγνωσθεί από μια σοβαρή πάθηση και οι οικείοι τους, είναι κυρίως τα άτομα  που αναζητούν ιατρική ενημέρωση. Θέλουν να έχουν αξιόπιστη ενημέρωση, που ενδεχόμενα να χρησιμοποιήσουν προκειμένου να λάβουν αποφάσεις σχετικά με ιατρικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν. Τη βρίσκουν  όμως;

Τα ΜΜΕ δεν μεταφέρουν απλά ειδήσεις, ο τρόπος, ο χρόνος και ο χώρος που αναφέρονται, το λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται δηλ. ιατρικό ή κοινό λεξιλόγιο, σχόλια,  παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της αντίληψης του κοινού σχετικά με το άν το προβαλλόμενο θέμα είναι σοβαρό, απειλητικό για την υγεία τους, άν δημιουργεί στον αναγνώστη ένα αίσθημα επείγοντος για να κάνει κάτι για την υγεία του.

Τί εννοούμε όμως με τον όρο αντίληψη? Η αντίληψη ορίζεται ως η πεποίθηση ή η γνώμη που συχνά σχηματίζουν πολλοί άνθρωποι βασισμένοι σε φαινόμενα. Η πραγματικότητα ορίζεται ως η κατάσταση των πραγμάτων ως έχουν, παρά όπως τυχόν τα φαντάζονται κάποιοι ότι έχουν.

Η ανάγκη ενημέρωσης και επικοινωνίας που έχουν οι ασθενείς και οι οικείοι τους φαίνεται από την ανταπόκριση που είχε άρθρο του  γνωστού blogger arkoudos.com, Γιάννη κατά κόσμον, με τίτλο «Πες το δυνατά ρε Καρκίνος» . Από τον Απρίλιο του 2007 που το ανέβασε είχε μέχρι σήμερα σχεδόν 170 χιλιάδες θεάσεις, περισσότερα από 3.000 σχόλια, πήρε 92 ψήφους και στο google το συγκεκριμένο πόστ εμφανίζει 115.000 αποτελέσματα!!.

Γιατί αυτό το πόστ συγκίνησε τόσους ανθρώπους; Τι αναζητούσαν χιλιάδες άνθρωποι διαβάζοντας το πόστ του “Aρκούδου”?

Ο Γιάννης είχε την καλοσύνη να μου στείλει όλα τα σχόλια σε ένα αρχείο ώστε να μπορώ να τα διαβάσω εύκολα. Τα διάβασα με μεγάλη προσοχή ένα πρός ένα. Είναι συγκινητικό να βλέπεις ότι τόσο πολλοί άνθρωποι θέλουν να επικοινωνήσουν με άλλους που ζούν ή εχουν ζήσει παρόμοιες εμπειρίες, να μοιραστούν το πρόβλημα που τους βαραίνει την ψυχή, να αναζητήσουν από άλλους με την ίδια ασθένεια πληροφορίες για θεραπείες, παρενέργειες, φάρμακα….. Αναζητούν ενημέρωση που δε βρίσκουν αλλού δηλ. από το γιατρό τους ή από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και το ιντερνέτ και θέλουν να μοιραστούν τις εμπειρίες τους με άλλους συμπάσχοντες..

Eιδήσεις για νέες θεραπείες, διαγνωστικές μεθόδους, φάρμακα, ιατρικές παρεμβάσεις δημοσιεύονται καθημερινά στα ΜΜΕ, στη τηλεόραση και στο ιντερνέτ.  Ο αναγνώστης ή ο θεατής υποθέτει ότι «θεωρητικά» οι ειδήσεις και τα ρεπορτάζ αυτά θα πρέπει να είναι ακριβή, τεκμηριωμένα, να περιλαμβάνουν όλες τις απόψεις, να είναι πλήρη. Εχουμε την τάση να θεωρούμε ότι ανακοινώσεις, σχόλια, αποτελέσματα ερευνών, που προέρχονται από επιστήμονες και διακινούνται από τα ΜΜΕ και το ιντερνέτ είναι de facto εξακριβωμένες, ορθές.

Το κοινό σήμερα βομβαρδίζεται από πληθώρα ιατρικών ειδήσεων και ρεπορτάζ που συχνά πρεσβεύουν το αντίθετο από ότι είχε δημοσιευθεί πρίν από λίγο καιρό στο ίδιο ή διαφορετικό μέσο χωρίς καμμία σχετική αναφορά. Συχνά αναμεταδίδουν μόνον μια άποψη προερχόμενη από ιατρικά περιοδικά με έμφαση στα θετικά αποτελέσματα, αγνοώντας άλλες αντίθετες τεκμηριωμένες απόψεις. Παρέχοντας δωρεάν ραδιο-τηλεοπτικό χρόνο, χώρο σε εφημερίδες, περιοδικά και ιστοτόπους, τα ΜΜΕ προσφέρουν δωρεάν “έμμεση διαφήμιση”…

Πολλοί καταναλωτές σε μη αγγλόφωνες χώρες και στη δική μας διερωτώνται γιατί δε βρίσκουν ενημέρωση στη γλώσσα τους, παρά μόνον στα Αγγλικά. Ο λόγος είναι απλός, διότι οι γιατροί και οι ερευνητές δε αφήνουν να διαρρεύσει τίποτε στα τοπικά ΜΜΕ και ιντερνέτ, πρίν να δημοσιευθεί στα εξειδικευμένα ιατρικά περιοδικά (journals) και εκδόσεις, τα οποία πλήν εξαιρέσεων είναι αγγλόφωνα. Ο αριθμός των επιστημονικών δημοσιεύσεων έχει πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της  καριέρας των γιατρών και των ερευνητών.

Το ίδιο ισχύει και στη χώρα μας, οι Ελληνες ερευνητές κατά κανόνα δημοσιεύουν πρώτα στον εξειδικευμένο διεθνή ιατρικό/επιστημονικό τύπο σε Αγγλική γλώσσα. Τα ΜΜΕ και το ιντερνέτ αναδημοσιεύουν σε μετάφραση ή σε διασκευή (αυτό άλλοτε αναφέρεται άλλοτε όχι) τις ειδήσεις υγείας από τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων, τις περισσότερες φορές χωρίς κανένα σχολιασμό ή διερεύνηση του θέματος.

Ο Ray Moynihan, στον οποίο αναφέρθηκα σε προηγούμενο πόστ, είναι ένας πολυβραβευμένος Αυστραλός ερευνητής και δημοσιογράφος υγείας, και συγγραφέας μαζί με τον Alan Cassel του πολυσυζητημένου βιβλίου Selling Sickness . Στο βιβλίο τους ανέλυσαν την συχνότητα με την οποία ειδήσεις για θέματα υγείας ποσοτικοποιούν  το κόστος, τα οφέλη, και τις παρενέργειες των φαρμάκων και των ιατρικών παρεμβάσεων στις οποίες αναφέρονται. Επίσης καταγράφουν πόσο συχνά αναφέρθηκαν πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων των πηγών από τις οποίες προέρχοντουσαν οι ειδήσεις, δηλ. άν ο αρχικός συντάκτης της είδησης είχε οιαδήποτε οικονομική σχέση με τον παραγωγό, κατασκευαστή, ερευνητή της βιοϊατρικής τεχνολογίας για την οποία γράφει στο κείμενό του.

Ερευνες για την επίδραση των ΜΜΕ και του ιντερνέτ στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης για θέματα υγείας έχουν γίνει πολλές.  Χαρακτηριστικά, πρόσφατες έρευνες του Πανεπιστημίου Μac Master University-Hamilton, Ontario έδειξαν ότι:

•      Η συχνή αναφορά ασθενειών στα ΜΜΕ δημιουργεί στο κοινό την εντύπωση ότι είναι περισσότερο  σοβαρές από εκείνες που αναφέρονται σπανιότερα, ακόμα και όταν αντικειμενικά θεωρούνται σοβαρές

•      Η χρήση ιατρικής ορολογίας στην επικοινωνία μπορεί να οδηγήσει σε προκαταλήψεις. Μια απλή αλλαγή στην ορολογία δυνατόν να κάνει μια παθολογική κατάσταση να φαίνεται από σοβαρή μέχρι σπάνια ασθένεια.  Tα ευρήματα αυτά σχετικά με την αντίληψη της ασθένειας έχουν επιπτώσεις σε πολλούς τομείς, περιλαμβανομένης της ιατρικής επικοινωνίας με το κοινό, της διαφήμισης, και των πολιτικών υγείας.

•      Αλλη έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Warwick διαπίστωσε ότι το κοινό ανταποκρίνεται θετικά σε μεθόδους προληπτικής υγιεινής μετά από διάγνωση μιας διασημότητας.

 

Dinosaur by @gapingvoid

Dinosaur by @gapingvoid

Πού βρίσκεται λοιπόν το πρόβλημα;

To πρόβλημα είναι ότι ο καταιγισμός ειδήσεων για νέα φάρμακα, καινοτομικές θεραπείες, ανακαλύψεις χωρίς καμιά τεκμηρίωση, αναστατώνουν τους καταναλωτές που ανησυχούν για την υγεία τους, δημιουργούν μη ρεαλιστικές προσδοκίες από το σύστημα υγείας, προωθούν αναιτιολόγητη ζήτηση ακριβών, μή αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας, τεχνολογιών και βιοϊατρικών προϊόντων που ενδεχόμενα να προξενήσουν περισσότερο κακό παρά καλό.

Μεταξύ όλων, ο καρκίνος έχει την μερίδα του λέοντος στις ειδήσεις υγείας και ιδιαίτερα ο καρκίνος του μαστού. Υπάρχει λόγος γι αυτό, αλλά είναι άλλη ιστορία. Ειδικά στις ΗΠΑ, ο καθημερινός καταιγισμός  με ειδήσεις και ρεπορτάζ για τον καρκίνο του μαστού  από τα ΜΜΕ και το ιντερνέτ αύξησε το φόβο των πολιτών για την ασθένεια και οδηγεί το ¼ των Αμερικανών πιστεύει ότι ο καρκίνος μαστού είναι η κύρια αιτία θανάτου των Αμερικανίδων.  Στην πραγματικότητα ο καρκίνος του πνεύμονα σκοτώνει 50% περισσότερες γυναίκες στις ΗΠΑ απ΄ότι ο καρκίνος του μαστού.

Η λέξη καταιγισμός δεν είναι απλά σχήμα λόγου. Ας δούμε το θέμα της μαστογραφίας που σήμερα έχει ευρύτατη κάλυψη σε όλες σχεδόν τις χώρες. Τα ΜΜΕ και το ιντερνέτ σε όλα τα μήκη της γής και στην χώρα μας επίσης, επαναλαμβάνουν τακτικά την ανάγκη  έγκαιρης προσυμπτωματικής διάγνωσης του καρκίνου του μαστού με μαστογραφία και σταματούν εκεί. Η μαστογραφία όμως είναι μια εξέταση μεταξύ άλλων που ορίζεται από τα πρωτόκολλα (guidelines) διάγνωσης και θεραπείας που ορίζουν οι επιστημονικές οργανώσεις κυρίως των ΗΠΑ, έχει συγκεκριμένες ενδείξεις και όπως όλες οι ιατρικές διαδικασίες έχει υπέρ και κατά.

Μια έρευνα σε 6 μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδες των ΗΠΑ αποκάλυψε ότι τα άρθρα τους υπερτόνιζαν τα πλεονεκτήματα της μαστογραφίας χωρίς να εκφράζουν καμμία επιφύλαξη γι αυτό.  Εφημερίδες και περιοδικά, προκειμένου να ενθαρρύνουν τις γυναίκες να υποβληθούν σε μαστογραφία, δημοσίευαν διαφημίσεις της American Cancer Society και άλλων σχετικών φορέων που υπερτόνιζαν τα καλά της. Τα νοσοκομεία και οι ακτινοδιαγνώστες μερικές φορές υπερβάλλουν την αποτελεσματικότητα της μαστογραφίας  ισχυριζόμενοι ότι μπορεί να εμφανίσει όγκους τόσο μικρούς όσο το κεφάλι της καρφίτσας. Μια άλλη έρευνα ειδήσεων σε 10 από τις  μεγαλύτερης  κυκλοφορίας εφημερίδες  και εκπομπές τριών μεγάλων τηλεοπτικών καναλιών των ΗΠΑ έδειξε ότι το 60% των άρθρων και εκπομπών  τόνιζε μόνον τα πλεονεκτήματα της μαστογραφίας, σχετικά με την μείωση της θνησιμότητας, χωρίς καμμία αναφορά σε αρνητικά αποτελέσματα και συνιστούσαν ότι οι γυναίκες θα έπρεπε «μάλλον» ή «οπωσδήποτε» να κάνουν μαστογραφία.

Η αναζήτηση στο google «η μαστογραφία στον Ελληνικό τύπο» δίνει 91.300 αποτελέσματα!! Αν διαβάσει κάποιος με κριτικό βλέμμα τις δημοσιεύσεις αυτές θα διαπιστώσει ότι  αναπαράγουν σχεδόν τα ίδια  ευρήματα όπως και τα ΜΜΕ των ΗΠΑ.

Η υπερβολή που προβάλλει  από τα ΜΜΕ έκανε μερικές Αμερικανίδες να τρομοκρατηθούν  και να αισθάνονται ένοχες άν δεν κάνουν προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο του μαστού με μαστογραφία. Και πράγματι, σχετική έρευνα αποκάλυψε ότι στις ΗΠΑ το 67% των ενηλίκων πιστεύουν ότι άν ένα άτομο 55 ετών δεν κάνει τακτικό προσυμπτωματικό  έλεγχο για καρκίνο είναι ανεύθυνο απέναντι στην οικογένειά του και το κοινωνικό σύνολο.

Oι ειδήσεις για νέα φάρμακα και διαγνωστικές εξετάσεις είτε καλύπτονται από «χειροκροτητές» ή «υπέρμαχους». Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα στα ΜΜΕ και το ιντερνέτ,  από τον έλεγχο PSA για καρκίνο του προστάτη μέχρι την PET τομογραφία και την σύσταση για τη μαστογραφία.

Θα σταθώ σε ένα μόνο παράδειγμα, που έχω παρακολουθήσει ιδιαίτερα και για το οποίο ο Gary Schwitzer στο Σεμινάριο αλλά και ο Ray Moynihan στο βιβλίο του αναφέρθηκαν εκτενώς: τη σχετικά πρόσφατη «Σύσταση» για την ηλικία στην οποία θα πρέπει να γίνεται η μαστογραφία του US Preventive Services Task ForceUSPSTF, μιας από τις πλέον σοβαρές και αξιόπιστες επιστημονικές υπηρεσίες των ΗΠΑ.   H USPSTF είναι μια ανεξάρτητη υπηρεσία από μή κρατικούς εμπειρογνώμονες της προληπτικής και της τεκμηριωμένης (Εvidence Based Medicine-EBM) ιατρικής και της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Η USPSTF κάνει επιστημονική τεκμηριωμένη αναθεώρηση κλινικών προληπτικών υπηρεσιών υγείας (όπως προσυμπτωματικό έλεγχο, συμβουλευτική και φάρμακα  προληπτικής ιατρικής) και καταρτίζει  συστάσεις για τους γιατρούς της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και τα συστήματα υγείας. Οι συστάσεις αυτές δημοσιεύονται ως «Δήλωση Σύστασης» (Recommendation Statement).

Για να συστήσει μια υπηρεσία η USPTF θά πρέπει τα πλεονεκτήματα της να είναι περισσότερα από τις παρενέργειες, γιατί ο στόχος της είναι  η διατήρηση της καλής υγείας και της ποιότητας ζωής ως βασικά αποτελέσματα των υπηρεσιών προληπτικής ιατρικής και όχι απλά η διαπίστωση της ύπαρξης μιας ασθένειας.

Ανέφερα τα παραπάνω για να τονίσω την αξιοπιστία και τη σοβαρότητα της USPTF στη κατάρτιση συστάσεων. Η επίμαχη σύσταση του 2009 που χώρισε τις γυναίκες και τις οργανώσεις ασθενών με καρκίνο μαστού τους σε δύο στρατόπεδα έχει ως εξής:

The USPSTF recommends against routine screening mammography in women aged 40 to 49 years. The decision to start regular, biennial screening mammography before the age of 50 years should be an individual one and take into account patient context, including the patient’s values regarding specific benefits and harms

Σύμφωνα με την ανωτέρω σύσταση οι γυναίκες θα πρέπει να αρχίζουν ανά  διετία μαστογραφικό προσυμπτωματικό έλεγχο στα 50. Η απόφαση όμως για έναρξη πρίν το 50στό έτος της ηλικίας θα πρέπει να αποτελεί μια προσωπική απόφαση που θα λαμβάνει υπόψη το ιστορικό και τις αξίες της ασθενούς σχετικά με συγκεκριμένα πλεονεκτήματα και παρενέργειες.

Τη Σύσταση αυτή ακολούθησε πλήθος δημοσιευμάτων, εκπομπών, δράσεων διαμαρτυρίας, στις ΗΠΑ κυρίως,  που προέβαλαν αβάσιμους ισχυρισμούς ότι καταργεί τον προσυμπτωματικό μαστογραφικό έλεγχο για τον καρκίνο του μαστού. Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε ότι:

1.       Αυτά γίνονται για να κερδίσουν κάποιοι χρήματα

2.      Θέλουν να μειώσουν τον αριθμό των μαστογραφιών

3.      H κυβέρνηση αποφασίζει ότι δεν πειράζει άν χαθούν μερικές ζωές

4.     Η έγκαιρη διάγνωση πάντα σώζει ζωές

5.    Το γεγονός ότι εγώ ή κάποιος που γνωρίζω, σώθηκε από τη μαστογραφία  αποδεικνύει πόσο καλούς γιατρούς είχα

6.    Η άνοδος του ορίου ηλικίας αποδεικνύει ότι οι επιστήμονες είναι «αδιάβαστοι»

7.    Πρόκειται για μια ξαφνική απόφαση  χωρίς τεκμηρίωση

8.    Τα μέλη της ομάδας εργασίας  που συνέταξε τη Σύσταση πρέπει να είναι απληροφόρητοι ηλίθιοι, ιδιαίτερα επειδή δεν είναι ογκολόγοι

9.    Αφού διαφωνεί η Αmerican Cancer Society άρα η ομάδα εργασίας πρέπει να έχει κάνει λάθος

Ο θόρυβος έγινε με τον ισχυρισμό ότι η Σύσταση απαγορεύει την μαστογραφία πρίν τα 50, όμως στο κείμενο δεν αναφέρεται η λέξη απαγορεύεται αλλά δεν συνιστάται. Το ότι δεν την απαγορεύει αποδεικνύεται από την επόμενη φράση που ορίζει ότι η επιλογή τακτικού μαστογραφικού ελέγχου πρίν τα 50 οφείλει να είναι προσωπική επιλογή (δηλ. να λαμβάνει υπόψη τα υπέρ και τα κατά) βάσει ιστορικού. Οι περισσότερες δημοσιεύσεις δεν αναφέρουν επί λέξει το κείμενο της Σύστασης ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να κρίνει μόνος του.

Αν θέλετε να μάθετε πως αντικρούονται οι ανωτέρω ισχυρισμοί, δεν έχετε παρά να διαβάσετε το Selling Sickness και τα άλλα βιβλία που αναφέρω.

Κλείνοντας το κείμενο αυτό σας δίνω δύο συνδέσμους στις ιστοσελίδες δύο μεγάλων και σοβαρών οργανώσεων ασθενών των ΗΠΑ της Νational Breast Cancer Coalition και της Breast Cancer Action που σχολιάζουν τη Σύσταση. Οσο για τις Ελληνικές οργανώσεις ασθενών μέχρι τώρα τουλάχιστον θεωρούσαν ότι τα θέματα αυτά δεν τις αφορούν, διότι γι’ αυτά αποφασίζουν οι γιατροί…

Comments
2 Responses to “«Επίδραση των ΜΜΕ & του ιντερνέτ στην αντίληψη του κοινού για τις ασθένειες, τα φάρμακα & νέες διαγνωστικές μεθόδους”
Trackbacks
Check out what others are saying...
  1. […]  Επίδραση των ΜΜΕ & του ιντερνέτ στην αντίληψη του κοι…  O Kαρκίνος 2.0″πάει” στο Ιντερνέτ… Cancer 2.0 goes to internet… […]

    Μου αρέσει!

  2. […] On the occasion of a local recent conference on Mass Media and Cancer,  at which I was a speaker on the infuence of mass media on public perception of disease, I had the opportunity to write already about the importance of clear, trustworthy health news […]

    Μου αρέσει!



Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Conference Blog

44th Annual Conference of the Society for Academic Primary Care • July 2015 • University of Oxford

One Health of a Life

Bringing patient realities to medical & health research

EAPC Blog

The Blog of the European Association of Palliative Care (onlus)

Minimally Disruptive Medicine

Effective care that fits!

Gray Connections

Perspectives on Lung Cancer, Brain Science, and Other Stuff

Π.Ε.Φ.Ν.Ι.

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ

Corporate Rebels United

Movement to unite corporate rebels worldwide to ensure that true change happens virally

STweM

Healthcare is getting better

Health Care Social Media

Monitoring The Pulse Of Health Care Social Media

CancerGeek

Challenging the Status Quo in Healthcare and Industry

Health and Social Care

Research and policy analysis in health and social care

Fortune

Fortune 500 Daily & Breaking Business News

hcldr

Healthcare Leadership Blog

TechCrunch

Startup and Technology News

social for the people

government social media training

Αρέσει σε %d bloggers: