Κοιτάζοντας στα μάτια τη πρόγνωση από τη πλευρά του δημοσιογράφου-Facing prognosis from the reporter’s point of view


Στο 38ο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο τη Παρασκευή και το Σάββατο συνάντησα δύο συναδέλφους από οργανώσεις ασθενών που μου είπαν ότι διάβασαν για μένα στη Καθημερινή για μια ομιλία μου στο Σύλλογο Νέων Γιατρών. Δεν έχω πολυδιαβάσει εφημερίδες τις τελευταίες μέρες λόγω έλλειψης χρόνου και με έπιασαν αδιάβαστη!

To Σάββατο βράδυ λοιπόν έψαξα καλά την Καθημερινή και βρήκα το άρθρο της κας Λίνας Γιάνναρου, Δημοσιογράφου, Ανακοινώνοντας ψυχρά τα «κακά» νέα.   Στο άρθρο της η κα Γιάνναρου,  που είχε παρακολουθήσει την μηνιαία εκδήλωση που διοργανώνει ο Σύλλογος Νέων Γιατρών με θέμα «Κοιτάζοντας στα μάτια τη πρόγνωση»,  αναφέρθηκε στην έλλειψη επικοινωνίας γιατρού-ασθενούς και στην απροθυμία  να συνεργαστούν με τον ασθενή για τον από κοινού σχεδιασμό της θεραπείας. Σημειώνει ότι

Αυτή η αντιμετώπιση είναι τόσο συνήθης που σχεδόν δεν την παρατηρούμε. Δεν είναι τυχαίο ότι σε διεθνές συνέδριο, σε ερώτηση για το εάν για την πορεία της θεραπείας αποφασίζει ο γιατρός ή ο ασθενής, ήταν μόνο οι Ελληνες και οι Μεξικανοί που αναφώνησαν με έκδηλη απορία: «Μα ο γιατρός φυσικά!». «Είναι χαρακτηριστικό ότι στα ιατρικά συνέδρια, οι μόνοι που δεν συμμετέχουν είναι οι ασθενείς, εκείνοι δηλαδή για τους οποίους γίνεται όλη η φασαρία!» λέει η κ. Αποστολίδου. «Κι όμως», συνεχίζει, «όλες οι σύγχρονες θεωρίες, τοποθετούν τον ασθενή στη θέση του συνοδηγού, και όχι του απλού επιβάτη, στο ταξίδι της θεραπείας».

Είχαμε ένα πολύ καλό πάνελ ομιλητών με τον κο Δημήτρη Τζανίνη, Ογκολόγο Παθολόγο, τον πατέρα Νικόλαο-Μητροπολίτη Μεσογαίας, την κα Παναγιώτα Κορκολιάκου, Ψυχολόγο, και τη δική μου συμμετοχή. Στην εκδήλωση εθίγησαν πολύ σημαντικά θέματα, τα οποία στη χώρα μας δεν πολυσυζητούνται ανοικτά και δημόσια, όπως η παρηγορητική φροντίδα ασθενών τελικού σταδίου, τα συναισθήματα και η ψυχολογική υποστήριξη των ασθενών αυτών και των οικογενειών τους, η διάθεση κατάλληλων φάρμακων για την ανακούφιση του πόνου, η παροχή πρακτικής βοήθειας στους ασθενείς και τις οικογένειες τους που μεταξύ εργασίας, φροντίδας της οικογένειας τους, φροντίδας του αρρώστου τις περισσότερες φορές  κυριολεκτικά βυθίζονται σε απόγνωση….

Αλλά και άλλα θέματα συζητήθηκαν όπως η σχέση γιατρού-ασθενούς, πόσο καταρτισμένα και πρακτικά προετοιμασμένα γι αυτό, είναι τα νέα παιδιά που παίρνουν πτυχίο ιατρικής κάθε χρόνο… Οταν και η γενική επικρατούσα κουλτούρα σήμερα είναι η έλλειψη σεβασμού για τους ηλικιωμένους, τους ασθενείς και θεοποιείται η νεότητα και τα καλοσχηματισμένα σώματα, πόσο περισσότερη δουλειά χρειάζεται για να συμφιλιωθούν οι νέοι φοιτητές  με την ασθένεια και το θάνατο και να αποδεχθούν το γεγονός ότι η νεότητα και η ομορφιά είναι πρόσκαιρα και ότι απειλούνται κάθε στιγμή από αναπάντεχα ατυχήματα και ασθένειες….

Οταν το μάθημα σχέσεων γιατρού-ασθενούς είναι στα μαθήματα επιλογής και σε αρκετές σχολές ιατρικής διδάσκεται online με διαδραστικές ασκήσεις, όπως μάθαμε τον Απρίλη στο Ιnternational Conference on Medical Education Informatics, δηλ. οι φοιτητές δεν έχουν επικοινωνήσει στη πραγματικότητα με ασθενείς στο πλαίσιο των σπουδών τους. Κατά δε την ειδικότητα, ο υπεύθυνος Καθηγητής ή Επιμελητής βλέπει και επικοινωνεί με τους αρρώστους και οι ειδικευόμενοι απλά ακολουθούν σιωπηλοί από πίσω.. Οταν οι ειδικευόμενοι θα βρεθούν σε πραγματικές συνθήκες  για να επικοινωνήσουν δυσάρεστα  και απειλητικά νέα στον ασθενή και την οικογένειά του, θα είναι πολύ δύσκολο να αισθάνονται άνετα και να μπορούν να χειρισθούν τα δικά τους συναισθήματα και εκείνα των ασθενών και των οικείων….

Η δική μου πρόταση εδώ και έξη χρόνια είναι η μετατροπή του μαθήματος  επικοινωνίας στις ιατρικές σχολές σε υποχρεωτικό, με ενσωμάτωση στο μάθημα σεμιναρίων υποχρεωτικής παρακολούθησης που θα γίνονται από έμπειρους γιατρούς, νοσηλευτές, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και ΑΣΘΕΝΕΙΣ, που θα μεταφέρουν στους σπουδαστές πραγματικές βιωματικές εμπειρίες επικοινωνίας γιατρού ασθενούς, θα αναλύουν τον Κώδικα  Ιατρικής Δεοντολογίας, τη νομοθεσία για τα δικαιώματα των ασθενών και θα ενθαρρύνουν τους σπουδαστές στο πλαίσιο των σεμιναρίων σε πρακτική άσκηση με  ανάληψη ρόλων (learning by role playing).

Ενα άλλο σημαντικό θέμα που συζητήθηκε στην εσπερίδα είναι η διάρκεια της ιατρικής ογκολογικής επίσκεψης. Το δημόσιο σύστημα υγείας καθορίζει τα ραντεβού ανά 10λεπτο. Προφανώς αυτός που το αποφάσισε δεν έχει ασθενήσει ποτέ και δε χρησιμοποιεί το δημόσιο σύστημα υγείας, διότι τότε θα γνώριζε ότι στο 10λεπτο που αντιστοιχεί σε κάθε ασθενή, ο γιατρός έχει να κάνει τα εξής:

– να ακούσει τον ασθενή για νέα συμπτώματα, για τη πρόοδο της θεραπείας

– να μελετήσει τις νέες εξετάσεις που έχει φέρει ο ασθενής, να τις συγκρίνει με προηγούμενες

– να κάνει κλινική εξέταση του ασθενούς

– να σκεφθεί και να αποφασίσει για τη συνέχιση ή αλλαγή της αγωγής

– να γράψει παραπεμπτικά για τις επόμενες εξετάσεις

– να ενημερώσει τον ασθενή για τη πορεία της ασθένειας, να δώσει οδηγίες, να βεβαιωθεί ότι τις κατανόησε πλήρως ο ασθενής, τέλος να ακούσει τυχόν ερωτήσεις και να απαντήσει σε αυτές.

Ταυτόχρονα, στα νοσοκομεία, όπως είναι αναπόφευκτο, ο γιατρός δέχεται τηλεφωνήματα από άλλους συναδέλφους για να συζητήσουν περιστατικά, από ασθενείς που αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα, από νοσηλευτές ρωτούν κάτι, από εγχειρισμένους ασθενείς που έχουν προτεραιότητα…. Ετσι τελικά η ιατρική επίσκεψη γίνεται στα όρθια (ναι έτσι γίνεται πολύ συχνά επί σειρά ετών στο 6ο Νοσ. ΙΚΑ, όπου εξ άλλου σε ένα πολύ μικρό δωμάτιο μοιράζονται το χώρο δύο γιατροί και οι ασθενείς τους…) με τον ασθενή όρθιο δίπλα στο γραφείο του γιατρού, βιαστικά ανταλλάσονται μερικές κουβέντες, αναμονή να γράψει ο γιατρός τα κατεβατά παραπεμπτικών (γιατί άραγε δεν υπάρχει γραμματέας ή νοσηλεύτρια γι αυτή τη δουλειά; ο χρόνος του ογκολόγου είναι πολύτιμος και θα μπορούσε να τον  χρησιμοποιήσει καλίτερα με τους ασθενείς του….), όσο για την κλινική εξεταση, άστο καλίτερα….

Η συζήτηση με τους νέους γιατρούς και φοιτητές ιατρικής και το ενδιαφέρον που έδειξαν για τα θέματα της εκδήλωσης συμμετέχοντας στη συζήτηση που ακολούθησε και ξεπέρασε πολύ τον καθορισμένο χρόνο, είναι ίσως μια ένδειξη ότι το μάθημα της επικοινωνίας/σχέσεων γιατρού-ασθενούς αξίζει διαφορετικής αντιμετώπισης…..

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Conference Blog

44th Annual Conference of the Society for Academic Primary Care • July 2015 • University of Oxford

One Health of a Life

Bringing patient realities to medical & health research

EAPC Blog

The Blog of the European Association of Palliative Care (onlus)

Minimally Disruptive Medicine

Effective care that fits!

Gray Connections

Perspectives on Lung Cancer, Brain Science, and Other Stuff

Π.Ε.Φ.Ν.Ι.

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ

Corporate Rebels United

Movement to unite corporate rebels worldwide to ensure that true change happens virally

STweM

Healthcare is getting better

Health Care Social Media

Monitoring The Pulse Of Health Care Social Media

CancerGeek

Challenging the Status Quo in Healthcare and Industry

Health and Social Care

Research and policy analysis in health and social care

Fortune

Fortune 500 Daily & Breaking Business News

hcldr

Healthcare Leadership Blog

TechCrunch

Startup and Technology News

social for the people

government social media training

Αρέσει σε %d bloggers: