Eνα ασυνήθιστο blog: Παρατηρητήριο ανάκλησης ιατρικών δημοσιεύσεων – An unusual blog: RetractionWatch


Y.Γ. στο τέλος του κειμένου..

If the data are without integrity, there is no science!

Αν τα δεδομένα δεν συνοδεύονται από ακεραιότητα, δεν υπάρχει επιστήμη!

To σημερινό άρθρο δεν είναι ακριβώς νέο…Είναι ένα άρθρο που είχα αρχίσει την άνοιξη του 2011, αλλά που ποτέ δεν τελείωσα, όπως μια σειρά πολλών σημειώσεων που καρτερικά περιμένουν τη σειρά τους να εμφανισθούν στην αρχική σελίδα του blog….

Πρίν όμως μπώ στο κυρίως θέμα που είναι οι ανακλήσεις ιατρικών ερευνών και μελετών για λάθη, παραλείψεις, αντιγραφή, ή και απάτη, θέλω να τονίσω ότι μας αφορά άμεσα ως ασθενείς αλλά και ως επιστήμονες να γνωρίζουμε ποιές από τις δημοσιευόμενες ιατρικές έρευνες είναι πρωτότυπες και αξιόπιστες και ποιές χρηματοδοτήθηκαν χωρίς να το αξίζουν..

Οπως τυχόν γνωρίζετε κάθε μέρα δημοσιεύονται εκατοντάδες ιατρικά άρθρα, έρευνες, μελέτες σε επιστημονικά περιοδικά. Αρκεί η δημοσίευση σε επιστημονικό/ιατρικό περιοδικό κύρους για να δώσει διαβατήριο επιστημονικής εγκυρότητας σε μια έρευνα ή μελέτη; Μη βιαστείτε να απαντήσετε, διότι μάλλον έτσι συμβαίνει και θα συνέχιζε να συμβαίνει άν δύο σπουδαίοι δημοσιογράφοι ο Ivan Oransky,  Διεθύνων Σύμβουλος του ReutersHealth και ο Adam Marcus, αρχισυντάκτης του Anesthesiology News δεν αποφάσιζαν να δημιουργήσουν σαν χόμπυ ένα blog, το http://retractionwatch.wordpress.com στο οποίο δημοσιεύουν  όσες ανακλήσεις εύρισκαν.

Θα αναρωτηθεί κάποιος δεν καταχωρούνται κάπου επίσημα οι ανακλήσεις; πότε ανακαλείται μια ιατρική δημοσίευση και γιατί; Η απάντηση είναι ότι λάθη και παραλείψεις συμβαίνουν πάντα. Παρά το γεγονός ότι τα επιστημονικά/ιατρικά περιοδικά έχουν άνεση χρόνου για πλήρη έλεγχο, μέσω της συντακτικής τους επιτροπής, μέσω αναθεώρησης από ομοτίμους κριτές και άλλων σταδίων αξιολόγησης των κειμένων που δημοσιεύουν, εντούτοις λάθη, παραλείψεις, ενίοτε και απάτες συμβαίνουν. Οσο για το πότε ανακαλείται μια δημοσίευση και με ποιές διαδικασίες, αυτό είναι κάτι που παίρνει πολλά χρόνια…

Οι λόγοι που τους οδήγησαν στη δημιουργία του RetractionWatch , δηλ. του Παρατηρητηρίου Ιατρικών Ανακλήσεων και  καθιστούν αναγκαία την ύπαρξη μιας βάσης δεδομένων για ανακλήσεις ιατρικών δημοσιεύσεων είναι οι εξής:

  • H επιστήμη μπορεί να περηφανεύεται ότι συνήθως αυτο-λογοκρίνεται και διορθώνεται αλλά όταν χρειάζεται ανάκληση μπορεί να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να γίνει.
  • Οι ανακλήσεις συχνά δέν έχουν δημοσιότητα, βρίσκονται χαμένες κάπου στο Medline ή σε άλλες ιατρικές βάσεις δεδομένων.  Αυτό σημαίνει ότι αυτοί που ενδιαφέρθηκαν για τα δεδομένα μιας έρευνας και χρηματοδότησαν την ανάκληση της  – συχνά οι φορολογούμενοι – δεν είναι πολύ πιθανό να μάθουν γι αυτή.
  • Οι ανακλήσεις συχνά προσφέρουν ενδείξεις για περαιτέρω ρεπορτάζ σχετικά με απάτες ή άλλες παρανομίες.
  • Η συνέπεια των επιστημονικών/ιατρικών περιοδικών είναι το ζητούμενο, πόσο όμως περιμένουν πρίν να δημοσιεύσουν μια ανάκληση; Της δίνουν και ποιά δημοσιότητα; Μήπως ένα περιοδικό με χαμηλό ποσοστό ανακλήσεων έχει καλίτερες διαδικασίες αξιολόγησης κειμένων ή μήπως κρύβει πολύ περισσότερες;

Εδώ κάπου σταματούσε το κείμενο που είχα γράψει το 2011, αλλά που σήμερα το θυμήθηκα και το ανέσυρα, διότι μου το θύμισε ο epatientDave  στο προχθεσινό του άρθρο Science Fraud site is shut down by legal threats,σχετικά με το κλείσιμο ενός άλλου ιστοτόπου του Science Fraud που καλύπτει επιστημονικές απάτες.

O Dave στο άρθρο του σχολιάζει σχετικό άρθρο του RetractionWatch. Για όσους δεν έχουν ασχοληθεί με το θέμα των ανακλήσεων επιστημονικών δημοσιεύσεων αναφέρω ότι μετά την δημιουργία του RetractionWatch, εμφανίσθηκαν και άλλα sites με παρεμφερές περιεχόμενο, μεταξύ των οποίων και το Science Fraud , εναντίον του οποίου ασκήθηκαν ανώνυμα νομικά μέτρα για τη δημοσίευση άρθρου σχετικά με απάτη σε ιατρικη δημοσίευση και αναγκάσθηκε όχι μόνον να σταματήσει να γράφει αλλά και να αποσύρει προηγούμενα άρθρα του.

Ο εξαναγκασμός σε σιωπή με «νομικά» μέσα των ιστοτόπων που αποκαλύπτουν ανακλήσεις ή απάτες ιατρικών ερευνών και μελετών, πέραν όλων των άλλων αφαιρεί από όσους ενδιαφέρονται για τη τεκμηρίωση ιατρικών δεδομένων, που περιλαμβάνονται στην ΕΒΜ-evidence based medicine δηλ την ιατρική βάσει τεκμηρίων, την δυνατότητα ελέγχου ερευνών και μελετών στις οποίες δυνατόν εσφαλμένα να βασίζονται ιατρικές αποφάσεις ή ασφαλιστική κάλυψη από ασφαλιστικά ταμεία.

Mας ενδιαφέρει η ιατρική βάσει τεκμηρίων; Σίγουρα ναί, αφού στην εποχή των Μνημονίων, οι οικονομολόγοι υγείας αποφάσισαν ότι  η ιατρική θα ασκείται πλέον μόνον βάσει κατευθυντηρίων οδηγιών (έργαλείο της EBM). Mόνον άν ένα φάρμακο, ή μια ιατρική πράξη ή εξέταση έχει αποδεδειγμένα πραγματικό όφελος θα εγκρίνεται δηλ. θα καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία. Οσο για το τι ακριβώς σημαίνει το «αποδεδειγμένα πραγματικό όφελος» αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ιστορία και έχει χυθεί πολύ μελάνι, για το εξηγήσει ή να το αμφισβητήσει τα τελευταία χρόνια..

Αν οι έμπειροι ασθενείς, οι e-patients, μπορούν να έχουν πρόσβαση σε δεδομένα ανακλήσεων, μπορούν να αντιπαραθέσουν σε  ιατρική τεκμηρίωση, που αμφισβητούν,  τα ευρήματα τους από έρευνες που θέτουν στο μικρόσκοπιο τα συμπεράσματα της εν λόγω τεκμηρίωσης και να απαντήσουν στο γιατρό που λέει το σύνηθες «Δεν με απασχολεί το τι αναφέρεται στο ιντερνετ για…» με συγκεκριμένα επιχειρήματα…

Για να ξαναγυρίσουμε στο «κλείσιμο» του ScienceFraud και τις ανακλήσεις ιατρικών δημοσιεύσεων, η επιστημονική διαδικασία αξιολόγησης και αναθεώρησης ιατρικών ερευνών και μελετών πολλές φορές δεν είναι δυνατόν να αποφύγει τα λάθη ή να διακρίνει «κατασκευασμένα» ή «αντιγραμμένα» δεδομένα. Για το λόγο αυτό η ύπαρξη των RetractionWatch, ScienceFraud κα άλλων παρόμοιων ιστοτόπων που επισημαίνουν τις μή αξιόπιστες, αξίζει να υποστηριχθεί και από τους ερευνητές και τους πολίτες. Διότι «Αν τα δεδομένα δεν συνοδεύονται από ακεραιότητα, δεν υπάρχει επιστήμη!»

Y.Γ. Σύμφωνα με χθεσινό άρθρο του Retraction Watch ένας από τους συντάκτες του Science Fraud εμφανίστηκε με το πραγματικό του όνομα και μιλά για τα επόμενα του βήματα

Σχετικα: True cost of research misconduct 

Infographic

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Conference Blog

44th Annual Conference of the Society for Academic Primary Care • July 2015 • University of Oxford

One Health of a Life

Bringing patient realities to medical & health research

EAPC Blog

The Blog of the European Association of Palliative Care (onlus)

Minimally Disruptive Medicine

Effective care that fits!

Gray Connections

Perspectives on Lung Cancer, Brain Science, and Other Stuff

Π.Ε.Φ.Ν.Ι.

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ

Corporate Rebels United

Movement to unite corporate rebels worldwide to ensure that true change happens virally

STweM

Healthcare is getting better

Health Care Social Media

Monitoring The Pulse Of Health Care Social Media

CancerGeek

Challenging the Status Quo in Healthcare and Industry

Health and Social Care

Research and policy analysis in health and social care

Fortune

Fortune 500 Daily & Breaking Business News

hcldr

Healthcare Leadership Blog

TechCrunch

Startup and Technology News

social for the people

government social media training

Αρέσει σε %d bloggers: